شارژ کالابرگ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در شرایطی به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز معیشتی تبدیل شده که گزارش‌های منتشرشده از واریز نشدن اعتبار برخی خانوارها حکایت دارد؛ اتفاقی که در کنار تکذیب حذف گسترده مشمولان از سوی سخنگوی دولت و اظهارات مقام‌های وزارت تعاون درباره بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان، ابهام‌های تازه‌ای درباره سرنوشت کالابرگ خانوارها ایجاد کرده است.
ماجرا از آنجا اهمیت پیدا می‌کند که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، پیش‌تر ادعای حذف ۳۰ تا ۴۰ میلیون نفر از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ را رد کرده و گفته بود واجدان شرایط همچنان تحت حمایت قرار می‌گیرند. با این حال، همزمان با آغاز شارژ اعتبار آبان، تعدادی از سرپرستان خانوار اعلام کرده‌اند که هنگام مراجعه به فروشگاه‌های طرف قرارداد متوجه واریز نشدن اعتبار خود شده‌اند.
برخی از این خانوارها پس از استعلام وضعیت در سامانه نیز با پیام «شما مشمول کالابرگ از آبان‌ماه نیستید» مواجه شده‌اند؛ پیامی که این پرسش را مطرح می‌کند: اگر حذف گسترده مشمولان صحت ندارد، علت قطع اعتبار این خانوارها چیست و چه معیاری برای تغییر وضعیت آنها در نظر گرفته شده است؟
تکذیب حذف گسترده مشمولان؛ اما چرا کالابرگ برخی خانوارها شارژ نشد؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در واکنش به انتشار خبرهایی درباره حذف ۳۰ تا ۴۰ میلیون نفر از دریافت‌کنندگان کالابرگ، این ادعا را نادرست دانسته و تأکید کرده بود اصلاحات احتمالی با هدف حمایت بیشتر از اقشار آسیب‌پذیر انجام می‌شود و افراد واجد شرایط از حمایت دولت برخوردار خواهند بود.
مهاجرانی همچنین درباره شاخص‌های احتمالی بازنگری در فهرست مشمولان به معیارهایی مانند دارایی‌های ملکی، خودرو، حساب‌های بانکی و میزان تراکنش‌های بانکی خانوارها اشاره کرده بود.
با وجود این توضیحات، گزارش‌های مربوط به عدم شارژ اعتبار برخی خانوارها نشان می‌دهد موضوع بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان صرفاً یک بحث نظری نیست و احتمالاً تغییراتی در وضعیت بخشی از مشمولان اعمال شده است. البته هنوز مشخص نیست پیام عدم مشمولیت برای تمام خانوارهای گزارش‌دهنده ناشی از حذف آنها از فهرست دریافت‌کنندگان است یا مشکلات احتمالی در به‌روزرسانی اطلاعات و سامانه استعلام نیز در این اتفاق نقش دارد.
از سوی دیگر، یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از تصویب معیارهای تازه برای استطاعت‌سنجی خانوارها و افزایش اعتبارات کالابرگ خبر داده و اعلام کرده بود این تغییرات به‌زودی به‌صورت رسمی اطلاع‌رسانی می‌شود. او همچنین از حذف یک میلیون خانوار در فاز نخست بازنگری خبر داده است.
معیارهای جدید حذف از کالابرگ چیست؟
بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی معاون وزارت تعاون، دولت برای شناسایی خانوارهای برخوردار و بازنگری در فهرست مشمولان، مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی را در نظر گرفته است. مجموع درآمد خانوار، تراکنش‌های بانکی، میزان خرید، مالکیت خودرو و املاک از جمله معیارهایی هستند که در فرایند استطاعت‌سنجی مورد توجه قرار می‌گیرند.
در چارچوب معیارهای درآمدی اعلام‌شده، سقف درآمد برای خانوارهای یک تا سه نفره کمتر از ۲۰ میلیون تومان، برای خانوار چهار نفره ۲۷ میلیون تومان و به ازای هر عضو اضافه نیز ۷ میلیون تومان افزایش در نظر گرفته شده است.
در مقابل، گروه‌هایی مانند مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی، افراد پشت‌نوبتی دریافت حمایت، معلولان کم‌درآمد، زنان سرپرست خانوار فاقد عضو شاغل و خانوارهای فاقد مسکن، خودرو و شغل رسمی از جمله گروه‌های هدف حمایتی معرفی شده‌اند.
با این حال، نکته مهم آن است که هنوز جزئیات کامل نحوه اعمال این معیارها بر پرونده تک‌تک خانوارها و چگونگی اطلاع‌رسانی درباره تغییر وضعیت مشمولان به‌صورت شفاف روشن نشده است. به همین دلیل، انتشار پیام عدم مشمولیت برای برخی دریافت‌کنندگان قبلی، ضرورت توضیح رسمی وزارت رفاه را دوچندان می‌کند.
میزان اعتبار برای افرادی که در مهرماه فرم خوداظهاری را تکمیل کرده و مشمول افزایش اعتبار شده‌اند، به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر رسیده است. سایر مشمولان نیز مطابق روال قبلی یک میلیون تومان به ازای هر نفر دریافت می‌کنند.
بر اساس زمان‌بندی اعلام‌شده، گروه‌های بعدی نیز در تاریخ‌های زیر اعتبار خود را دریافت خواهند کرد:
۱۵ آبان: سرپرستان خانوار با رقم پایانی کد ملی صفر، یک و دو.
۲۵ آبان: سرپرستان خانوار با رقم پایانی کد ملی سه، چهار، پنج و شش.
۵ آذر: سرپرستان خانوار با رقم پایانی کد ملی هفت، هشت و ۹.
خانوارهای حذف‌شده چگونه اعتراض کنند؟
بر اساس اعلام قبلی درباره روند رسیدگی به اعتراض‌ها، سرپرستان خانواری که رقم پایانی کد ملی آنها صفر، یک یا دو است و اعتبار کالابرگ آبان برایشان شارژ نشده، از ۱۵ آبان به مدت ۱۰ روز فرصت دارند درخواست بررسی مجدد خود را ثبت کنند.
مراحل ورود به سامانه حمایت با کد ملی
فرآیند ورود به سامانه حمایت برای مشاهده دهک خانوار به طور کلی شامل مراحل زیر است
۱. مرورگر گوشی یا رایانه را باز کنید و نشانی hemayat.mcls.gov.ir را مستقیماً وارد کنید (از کلیک روی لینک‌های ناشناس خودداری کنید).
۲. گزینه «ورود به سامانه» را انتخاب کنید.
۳. گزینه «کاربر حقیقی» را انتخاب کنید.
۴. کد ملی سرپرست خانوار و کد امنیتی نمایش‌داده‌شده را وارد کنید.
۵. در صورت درخواست سامانه، شماره تلفن همراهی که به نام سرپرست خانوار ثبت شده است را وارد کنید و کد تأیید پیامکی را ثبت کنید.
۶. پس از ورود موفق، گزینه «وضعیت اقتصادی خانوار» یا «دهک‌بندی» را انتخاب کنید.
۷. در این بخش، شماره دهک، اطلاعات اعضای خانوار، وضعیت یارانه و دلایل تعلق یا عدم تعلق آن قابل مشاهده است .
در صورتی که برای اولین بار وارد سامانه می‌شوید، ممکن است نیاز به تکمیل فرآیند ثبت‌نام با وارد کردن تاریخ تولد و کد پستی محل سکونت و انتخاب یک رمز عبور دائمی داشته باشید .
برای استعلام اعتبار نیز امکان استفاده از کد دستوری *500*1463# از طریق تلفن همراه سرپرست خانوار اعلام شده است. در صورت شارژ نشدن اعتبار، مسیر دریافت کد ۱۲ رقمی برای ورود به سامانه حمایت و ثبت درخواست بررسی مجدد در نظر گرفته شده است.
خانوارهایی که رقم پایانی کد ملی سرپرست آنها سه تا ۹ است، باید زمان‌بندی اعلام‌شده برای گروه خود را در نظر بگیرند و اطلاعیه‌های بعدی را پیگیری کنند. همچنین اعلام شده است در صورت تأیید اعتراض، امکان بازگشت خانوار به فهرست مشمولان وجود دارد و در صورت رد درخواست، نتیجه و علت آن در سامانه اعلام خواهد شد.
پیگیری وضعیت کالابرگ از طریق بازوهای اختصاصی این طرح در پیام‌رسان‌های بله و روبیکا نیز امکان‌پذیر است و مراجعه حضوری برای ثبت اعتراض پذیرفته نمی‌شود. همچنین شهروندان باید توجه داشته باشند که برای پیگیری کالابرگ پیامک حاوی لینک ارسال نمی‌شود و لینک‌های ناشناس در پیامک‌ها می‌توانند با هدف کلاهبرداری و سرقت اطلاعات بانکی ارسال شده باشند.
