فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، با تشریح جزئیات آیین‌نامه اجرایی اسقاط خودروهای فرسوده که مردادماه امسال به تصویب هیئت وزیران رسید، درباره شرایط فرسودگی وسایل نقلیه و نحوه جایگزینی آنها توضیح داد.
بر اساس این آیین‌نامه، سن فرسودگی خودروهای سواری ۲۰ سال تعیین شده است. این معیار برای تاکسی‌های درون‌شهری ۱۲ سال و برای موتورسیکلت‌های کاربراتوری ۶ سال در نظر گرفته شده؛ البته موتورسیکلت‌های مشمول، در صورت احراز شرایط می‌توانند تا ۱۲ سال نیز فعالیت کنند.
مقیمی با اشاره به اینکه این آیین‌نامه حاصل ماه‌ها کار کارشناسی با محوریت وزارت صمت و همکاری بیش از ۲۰ دستگاه اجرایی است، افزود خودروهای داخلی و خارجی با عمر بیش از ۲۰ سال، مطابق جداول پیوست آیین‌نامه، فرسوده محسوب می‌شوند و امکان اسقاط آنها فراهم شده است.
وی تأکید کرد اسقاط خودرو فقط با هدف کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا انجام نمی‌شود، بلکه ایمنی سرنشینان نیز اهمیت دارد. به گفته او، خودروهای بالای ۲۰ سال بر اساس قاعده کلی و بدون در نظر گرفتن استثناهایی مانند میزان پیمایش، فرسوده تلقی می‌شوند.
سهمیه سوخت قطع نشده است
رئیس هیئت عامل ایدرو در واکنش به مطالب منتشرشده در فضای مجازی درباره قطع سهمیه بنزین خودروهای فرسوده گفت سهمیه سوخت این خودروها قطع نشده است.
به گفته مقیمی، برای مالکان خودروهای فرسوده فرصت پنج‌ساله‌ای جهت جایگزینی در نظر گرفته شده و این افراد با ثبت‌نام در سامانه اسقاط کشور می‌توانند از محدودیت‌های تردد معاف شوند تا شرایط و تسهیلات لازم برای جایگزینی خودروی آنها فراهم شود.
وی همچنین از افزایش سرعت اسقاط خودرو در کشور خبر داد و اعلام کرد طی سه سال اخیر بیش از ۱۵۰ هزار خودرو با روش‌های مختلف جایگزین شده‌اند؛ این در حالی است که در ۱۷ سال پیش از آن، مجموع خودروهای اسقاط‌شده حدود ۳۰ هزار دستگاه بود.
به گفته مقیمی، سرعت اسقاط خودرو از روزانه ۳۵۰ دستگاه به حدود یک‌هزار و ۴۰۰ دستگاه رسیده که نشان‌دهنده افزایش چهاربرابری این روند است.
چند درصد ناوگان کشور فرسوده است؟
رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران با استناد به آمار پلیس راهور گفت حدود ۴۲ میلیون وسیله نقلیه در کشور تردد می‌کنند که از این تعداد، ۱۳ میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت و ۲۲ میلیون دستگاه خودروی سواری هستند و باقی به سایر ناوگان حمل‌ونقل اختصاص دارند.
بر اساس این آمار، حدود ۳۵ درصد از کل ناوگان خودرویی کشور فرسوده است. نرخ فرسودگی در برخی بخش‌ها، از جمله کشنده‌ها، بیش از ۵۰ درصد اعلام شده است. همچنین از مجموع ۱۳ میلیون و ۶۰۰ هزار موتورسیکلت کشور، حدود ۱۱ میلیون دستگاه در وضعیت فرسودگی قرار دارند.
جزئیات تسهیلات نوسازی خودروها و تاکسی‌ها
مقیمی با تأکید بر اینکه هدف از اسقاط باید نوسازی ناوگان باشد، نه صرفاً حذف خودروهای قدیمی، از پیش‌بینی تسهیلات برای حمایت از مالکان خبر داد.
بر این اساس، برای جایگزینی خودروهای فرسوده تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی با بازپرداخت سه‌ساله و نرخ سود ۸ درصد در نظر گرفته شده است. برای تاکسی‌ها نیز تسهیلاتی بین یک میلیارد تا یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان پیش‌بینی شده است.
به گفته وی، با احتساب شش گواهی اسقاط به ارزش ۳۶۰ میلیون تومان برای هر تاکسی و ارزش لاشه تاکسی فرسوده بین ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان، مجموع اعتبار و تسهیلات قابل ارائه برای نوسازی و جایگزینی تاکسی‌ها به حدود یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان می‌رسد.
مقیمی افزود طرح نوسازی تاکسی‌ها به‌صورت «کلید به کلید» اجرا می‌شود؛ به این معنا که تاکسی فرسوده تا زمان تحویل خودروی جدید در اختیار مالک و راننده باقی می‌ماند. فرایند جایگزینی نیز با توجه به مراحل بانکی و اعتبارسنجی، به‌طور میانگین تا ۴۵ روز زمان می‌برد.
صرفه‌جویی سوخت به مالکان خودروهای فرسوده می‌رسد
رئیس هیئت عامل ایدرو همچنین از پیگیری راهکارهایی برای تقویت منابع مالی طرح اسقاط خبر داد و گفت با پیگیری و مکاتبات وزیر صمت با سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی، مقرر شده است صرفه‌جویی حاصل از کاهش مصرف سوخت به‌عنوان بخشی از عواید اسقاط محاسبه شود.
بر این اساس، منابع حاصل از صرفه‌جویی در مصرف سوخت به مالکانی اختصاص می‌یابد که وسیله نقلیه خود را اسقاط می‌کنند تا انگیزه بیشتری برای نوسازی ناوگان ایجاد شود.
مقیمی در پایان با اشاره به محدودیت منابع صندوق حمایت از طرح‌های جایگزینی «سها» گفت فرایند اسقاط و جایگزینی با اولویت کلان‌شهرهایی مانند تهران، اصفهان، مشهد، شیراز و تبریز آغاز شده است. میزان آلایندگی خودروها و شاخص آلودگی شهرها از معیارهای تعیین اولویت در این طرح هستند.
وی همچنین از آغاز طرح نوسازی و اسقاط موتورسیکلت‌های فرسوده در قالب تفاهم‌نامه با شهرداری اصفهان خبر داد و افزود این شهرداری حدود ۴۰ ایستگاه شارژ وسایل نقلیه برقی احداث کرده است
