معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان از برگزاری نشست علمی بررسی مخاطرات آبی در سناریوی النینوی حدی سال ۱۴۰۵ خبر داد؛ نشستی که با حضور متخصصان و صاحبنظران حوزههای هواشناسی، اقلیمشناسی و مدیریت منابع آب برگزار شد.
علی شهبازی گفت: با توجه به احتمال شکلگیری شرایط النینوی حدی در پاییز سال ۱۴۰۵ و ضرورت اتخاذ تصمیمهای متناسب در مدیریت منابع و مصارف آب، این نشست با هدف بررسی مخاطرات احتمالی، کاهش آثار نوسانات پیشبینینشده اقلیمی و تقویت رویکردهای پیشدستانه در برنامهریزی منابع آب برگزار شد.
وی افزود: ساختار این نشست بر بررسی مجموعهای از محورهای کلیدی استوار بود تا با بهرهگیری از دیدگاههای تخصصی و جمعبندی نتایج، زمینه لازم برای تصمیمگیری آگاهانه مدیران و دستگاههای اجرایی فراهم شود.
معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان درباره ترکیب علمی این نشست اظهار کرد: سخنرانان و ارائهدهندگان این برنامه، جمعی از متخصصان سازمان هواشناسی کشور، صاحبنظران حوزه برنامهریزی و مدیریت منابع آب و اعضای کمیته ویژه ریاستجمهوری در زمینه آسیبشناسی سیلاب سال ۱۳۹۸ بودند.
بررسی احتمال النینوی حدی و مخاطرات آبی
شهبازی ادامه داد: در این نشست، میزان احتمال تحقق سناریوی النینوی حدی و عدمقطعیتهای مرتبط با آن، مخاطرات آبی احتمالی و مناطق در معرض خطر، اقدامات ضروری در مقطع کنونی، تصمیمهای مشروط به بهروزرسانی پیشبینیها و الزامات ارتقای تابآوری مورد بررسی قرار گرفت.
وی گفت: همچنین موضوع هماهنگی نهادی و ضرورت اصلاح برخی برداشتهای رایج در افکار عمومی درباره پیشبینیهای اقلیمی و آثار النینو مورد بحث قرار گرفت.
به گفته شهبازی، تصمیمهای مدیریتی در این نشست بر اساس سطح اطمینان پیشبینیها و پیامدهای احتمالی، در سه گروه شامل اقدامات ضروری، اقدامات احتیاطی و برگشتپذیر و اقدامات پرهزینه و برگشتناپذیر دستهبندی و بررسی شد.
النینو تنها عامل تعیینکننده بارش در ایران نیست
معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان با تأکید بر اینکه تحلیل شرایط اقلیمی پیش رو نباید تنها بر یک شاخص متکی باشد، اظهار کرد: اگرچه النینو یکی از شاخصهای مهم دورپیوندی مؤثر بر آبوهوای ایران و بهویژه منطقه زاگرس است، اما نمیتوان آن را تنها عامل تعیینکننده شرایط اقلیمی دانست.
وی افزود: برای ارزیابی آثار احتمالی النینو، بهخصوص بر بارشها و وضعیت منابع آب در حوضههای آبریز، باید مجموعهای از شاخصهای مرتبط و مدلهای پیشبینی فصلی بهصورت همزمان مورد بررسی قرار گیرد تا چشماندازی مناسب و قابل استفاده برای تصمیمگیری فراهم شود.
محدودیت پیشبینیهای فصلی و ضرورت برنامهریزی سناریومحور
شهبازی با اشاره به محدودیت پیشبینیهای بلندمدت هواشناسی گفت: پیشبینیهای فصلی هواشناسی معمولاً در افق زمانی حدود سه ماه از مهارت نسبی برخوردارند و با افزایش زمان پیشنگری، میزان عدمقطعیت و احتمال خطای آنها نیز افزایش مییابد.
وی تصریح کرد: این موضوع میان افق پیشبینیهای اقلیمی و افق زمانی تصمیمگیری در مدیریت منابع آب نوعی عدمانطباق ایجاد میکند؛ چراکه تصمیمهای مرتبط با تخصیص منابع و برنامهریزی مصارف، بهویژه در بخش کشاورزی، باید برای دورههای طولانیتری اتخاذ شوند.
معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان ادامه داد: برای نمونه، برنامهریزی تأمین آب کشت پاییزه، دوره زمانی آبان تا اردیبهشت سال بعد را در بر میگیرد، در حالی که هنگام اتخاذ تصمیم، پیشبینی قابل اتکایی برای تمام این دوره در دسترس نیست.
وی افزود: ازاینرو، برنامهریزی سناریومحور، پایش مستمر شرایط و بازنگری دورهای تصمیمها متناسب با بهروزرسانی پیشبینیها، ضرورتی اجتنابناپذیر در مدیریت منابع و مصارف آب است.
عدمقطعیت نباید موجب تعلل در آمادگی شود
شهبازی در تشریح مهمترین نتایج این نشست گفت: عدمقطعیت بالای پیشبینی بارشهای زمستانه، ضرورت توجه به ماهیت احتمالاتی پیشبینیهای بلندمدت، لزوم برنامهریزی سناریومحور و انعطافپذیر برای مدیریت منابع و مصارف آب، تقویت تابآوری سامانههای منابع آب و مراکز جمعیتی در برابر سیلاب و اصلاح برخی گزارههای غالب در افکار عمومی، از مهمترین محورهای مورد تأکید در این نشست بود.
وی خاطرنشان کرد: وجود عدمقطعیت نباید موجب تعلل در آمادگی و تصمیمگیری شود؛ بلکه راهبرد مناسب، پایش مستمر شرایط، بهروزرسانی پیوسته سناریوها و اتخاذ تصمیمهای مرحلهای، انعطافپذیر و متناسب با سطح اطمینان پیشبینیهاست.
معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان در پایان اعلام کرد: دیدگاههای تخصصی، نتایج مباحث و جمعبندیهای این نشست در قالب گزارشی تحلیلی و تصمیمساز تدوین و برای بهرهبرداری در اختیار مدیران و تصمیمگیران ذیربط قرار خواهد گرفت.
