شکستن یک لوله آزمایش حاوی عامل بیماریزای طاعون ریوی در یک مرکز تحقیقاتی روسیه و مرگ تکنسین ۲۸ ساله این آزمایشگاه، نگرانیهایی درباره احتمال ابتلا به طاعون ایجاد کرده است؛ با این حال مقامهای روسیه تاکنون وقوع شیوع طاعون را تأیید نکردهاند.
ماجرای احتمال طاعون در روسیه پس از مرگ یک تکنسین آزمایشگاه در منطقه ایرکوتسک وارد مرحله تازهای شده است. این زن ۲۸ ساله که در یک مؤسسه تحقیقاتی مرتبط با مبارزه با طاعون فعالیت میکرد، چند روز پس از شکستن یک لوله آزمایش حاوی عامل بیماریزای طاعون ریوی، با علائم شدید ذاتالریه در بیمارستان بستری شد و جان باخت.
در پی این اتفاق، بیمارستان محل بستری او تحت قرنطینه قرار گرفت و حدود ۲۰۰ نفر از افرادی که با او در تماس بودند تحت مراقبت پزشکی قرار گرفتند. در همین حال، کاخ سفید نیز اعلام کرده است که گزارشهای مربوط به احتمال ابتلا به طاعون و اقدامات قرنطینهای در روسیه را زیر نظر دارد.
ماجرای طاعون در روسیه از کجا شروع شد؟
داریا شیپیلووا، تکنسین ۲۸ ساله مؤسسه پژوهشی مبارزه با طاعون در منطقه ایرکوتسک سیبری، طبق گزارشهای محلی روز ۲۵ سپتامبر با حادثهای در آزمایشگاه مواجه شد. گفته میشود در جریان این حادثه، یک لوله آزمایش حاوی عامل بیماریزای طاعون ریوی شکسته است.

چهار روز بعد، یعنی ۲۹ سپتامبر، شیپیلووا به دلیل ابتلا به ذاتالریه شدید در بیمارستان بستری شد. او در فاصله شب اول تا دوم اکتبر جان خود را از دست داد. با این حال، هنوز مشخص نشده که میان حادثه آزمایشگاه و بیماری و مرگ او رابطه مستقیمی وجود داشته است.
آیا این زن به طاعون مبتلا شده بود؟
این مهمترین ابهام در پرونده فعلی است. رسانههای محلی احتمال ابتلای شیپیلووا به طاعون ریوی را مطرح کردهاند، اما مقامهای بهداشتی روسیه این تشخیص را تأیید نکردهاند.
«روسپوتربنادزور»، نهاد مسئول بهداشت عمومی روسیه، بیماری او را «ذاتالریه با علت ناشناخته» توصیف کرده و اعلام کرده است که آزمایشهای انجامشده، هیچ میکروارگانیسم مرتبط با محل کار او را شناسایی نکردهاند.
این نهاد همچنین تأکید کرده وضعیت همهگیرشناختی در منطقه ایرکوتسک و شهر شِلِخوف پایدار است. بنابراین، در شرایط فعلی نمیتوان از وقوع قطعی شیوع طاعون در روسیه صحبت کرد.
چرا حدود ۲۰۰ نفر قرنطینه شدند؟
پس از مرگ این تکنسین، مقامهای روسیه اقدامات پیشگیرانهای را در مراکز درمانی منطقه اجرا کردند. بیمارستانی که شیپیلووا در آن بستری بود تحت قرنطینه قرار گرفت و در برخی بخشها پذیرش بیمار جدید و ترخیص بیماران متوقف شد. همچنین گزارشهایی از اعمال محدودیتهای مشابه در چند مرکز درمانی دیگر منتشر شده است.
حدود ۲۰۰ نفر از افرادی که با این زن در تماس بودند نیز تحت مراقبت پزشکی قرار گرفتند. ایگور کوبزف، فرماندار ایرکوتسک، اعلام کرده است افرادی که تحت نظر قرار دارند تاکنون علائم بیماری نداشتهاند و آزمایشهای آنها نیز منفی بوده است.
کاخ سفید درباره احتمال شیوع طاعون در روسیه چه گفت؟
موضوع تنها به مقامهای روسیه محدود نمانده و دولت آمریکا نیز این گزارشها را پیگیری میکند. یک مقام دولت دونالد ترامپ اعلام کرده است که کاخ سفید از وضعیت مطلع است، گزارشهای مربوط به احتمال شیوع بیماری را زیر نظر دارد و در حال بررسی گزینههای احتمالی است.

وزارت خارجه آمریکا نیز اعلام کرده که با مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) و سایر نهادهای آمریکایی در حال هماهنگی است. مقامهای آمریکایی در عین حال تأکید کردهاند که هنوز جزئیات زیادی درباره این حادثه تأیید نشده و خواستار انتشار شفاف اطلاعات از سوی روسیه شدهاند.
طاعون چیست؟
طاعون یک بیماری عفونی باکتریایی است که میتواند در صورت درمان نشدن، خطرناک و حتی مرگبار باشد. برخلاف یک تصور رایج، ویروس طاعون وجود ندارد و عامل ایجاد این بیماری یک باکتری به نام Yersinia pestis است.
طاعون انواع مختلفی دارد که طاعون ریوی یکی از مهمترین آنهاست. این نوع بیماری ریهها را درگیر میکند و در صورت عدم درمان میتواند به سرعت پیشرفت کند.
با وجود خطرناک بودن بیماری، طاعون در صورت تشخیص سریع و آغاز درمان مناسب با آنتیبیوتیکها قابل درمان است.
ناقل بیماری طاعون چیست؟
پرسش دیگری که در ماجرای روسیه مطرح شده، این است که ناقل بیماری طاعون چیست؟ در حالت معمول، ککهای آلوده یکی از مهمترین ناقلان باکتری عامل طاعون هستند و میتوانند این باکتری را از جوندگان آلوده به انسان منتقل کنند.
در مورد طاعون ریوی، انتقال میتواند از طریق قطرات تنفسی فرد مبتلا نیز اتفاق بیفتد؛ به همین دلیل، در صورت تأیید ابتلا، شناسایی و پایش افراد در تماس نزدیک اهمیت زیادی دارد.
با این حال، در حادثه اخیر روسیه هنوز ابتلای تکنسین آزمایشگاه به طاعون تأیید نشده و بنابراین نمیتوان درباره مسیر احتمالی انتقال بیماری در این مورد نتیجهگیری قطعی کرد.
آیا در روسیه شیوع طاعون اتفاق افتاده است؟
تا این مرحله، مقامهای بهداشتی روسیه وقوع یک شیوع طاعون را تأیید نکردهاند. آزمایشهای انجامشده روی فرد فوتشده نیز به گفته روسپوتربنادزور، وجود میکروارگانیسمهای مرتبط با محل کار او را نشان نداده است. از سوی دیگر، افرادی که با او در تماس بودهاند نیز تاکنون علائمی از بیماری نشان ندادهاند.
بنابراین، آنچه در حال حاضر وجود دارد، نگرانی درباره احتمال ابتلا و مجموعهای از اقدامات احتیاطی است، نه تأیید رسمی یک شیوع گسترده.

چرا این حادثه در روسیه جدی گرفته شده است؟
اهمیت این پرونده تا حد زیادی به محل وقوع حادثه مربوط میشود. فرد فوتشده در یک مرکز تحقیقاتی مرتبط با طاعون فعالیت میکرده و طبق گزارشها، پیش از بستری شدن با یک نمونه حاوی عامل بیماریزای طاعون ریوی در تماس بوده است.
به همین دلیل، مقامهای محلی برای جلوگیری از هرگونه احتمال انتقال بیماری، اقدامات پیشگیرانه را در مراکز درمانی انجام دادهاند. حتی یک کارخانه آلومینیوم در نزدیکی منطقه نیز به کارکنان خود توصیه کرده است از ماسک استفاده کنند؛ هرچند مدیر این مجموعه همزمان بر حفظ آرامش تأکید کرده است.
طاعون در روسیه؛ واقعیت ماجرا چیست و آیا خطر شیوع وجود دارد؟
حادثه آزمایشگاهی در ایرکوتسک روسیه پس از مرگ یک تکنسین ۲۸ ساله و بستری شدن او با ذاتالریه شدید، نگرانیهایی درباره طاعون ریوی ایجاد کرده است. با این حال، روسیه تاکنون ابتلای این فرد به طاعون یا وقوع یک شیوع را تأیید نکرده است.
در حال حاضر حدود ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با این زن تحت مراقبت قرار دارند و مقامهای آمریکایی نیز وضعیت را زیر نظر گرفتهاند. بنابراین، برخلاف برخی روایتهای منتشرشده، هنوز نمیتوان از یک شیوع قطعی طاعون در روسیه سخن گفت.