سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد امروز از اجرای یک عملیات موشکی علیه مواضع نیروهای آمریکایی در جنوب اردن خبر داد.
بر اساس اعلام سپاه، در این عملیات، کمپ «تیتین» در جنوب اردن هدف موشکهای بالستیک قرار گرفته است؛ پایگاهی که محل استقرار بخشی از نیروهای آمریکایی، از جمله تفنگداران دریایی این کشور عنوان شده است.
سپاه همچنین مدعی شده است که در جریان این حمله، شماری از نیروهای آمریکایی کشته شده و چند تأسیسات و بالگرد تهاجمی نیز منهدم شدهاند.
این ادعاها هنوز نیازمند تأیید مستقل است.
کمپ تیتین کجاست؟
کمپ تیتین در جنوب اردن و در محدوده راهبردی نزدیک به شهر عقبه قرار دارد؛ منطقهای که اردن از طریق آن به دریای سرخ دسترسی پیدا میکند.
موقعیت جغرافیایی این منطقه از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چراکه در نزدیکی مرزهای عربستان و سرزمینهای اشغالی قرار گرفته و به یکی از مسیرهای مهم دریایی منطقه نزدیک است.
به همین دلیل، هرگونه تحول امنیتی در این منطقه میتواند فراتر از یک رویداد نظامی محدود، پیامدهای منطقهای داشته باشد.
سابقه حضور نظامی آمریکا در اردن
حضور نظامی آمریکا در اردن موضوع جدیدی نیست و واشنگتن طی سالهای گذشته همکاریهای نظامی گستردهای با این کشور داشته است.
کمپ تیتین نیز در مقاطع مختلف میزبان نیروهای آمریکایی و رزمایشهای مشترک با نیروهای اردنی و دیگر کشورهای منطقه بوده است. برگزاری تمرینهای نظامی مشترک، از جمله رزمایش «شیر درنده»، بخشی از همکاریهای امنیتی و نظامی آمریکا و اردن در منطقه محسوب میشود.
آیا جابهجایی نیروهای آمریکایی مانع حملات میشود؟
اهمیت حمله اعلامشده به تیتین زمانی بیشتر میشود که آن را در چارچوب تحولات اخیر منطقه بررسی کنیم.
در هفتههای اخیر، همزمان با افزایش حملات به برخی مواضع آمریکا در عراق، بحرین و کویت، موضوع بازنگری واشنگتن در نحوه استقرار نیروها و تجهیزات نظامی خود در منطقه مطرح شده است.
یکی از گزینههای مورد توجه آمریکا، کاهش آسیبپذیری نیروهایش در مناطق نزدیک به خلیج فارس و انتقال بخشی از نیروها و تجهیزات به نقاطی مانند اردن و مناطق نزدیک به دریای سرخ بوده است.
هدف از چنین جابهجاییهایی، افزایش فاصله نیروهای آمریکایی از کانونهای اصلی درگیری و کاهش احتمال هدف قرار گرفتن آنها عنوان میشود.
پیام حمله تیتین برای معادلات منطقه
اگر روایت اعلامشده درباره حمله به کمپ تیتین تأیید شود، این عملیات میتواند یک پیام مهم برای معادلات نظامی منطقه داشته باشد؛ اینکه تغییر محل استقرار نیروها لزوماً به معنای خارج شدن آنها از محدوده تهدید نیست.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی تنها این نیست که نیروهای آمریکایی در کدام کشور یا پایگاه مستقر هستند، بلکه میزان دسترسی موشکی و پهپادی به این نقاط نیز اهمیت پیدا میکند.
از کویت و بحرین تا عراق و اردن، گسترده شدن دامنه حملات احتمالی میتواند محاسبات آمریکا برای پراکنده کردن نیروهایش در منطقه را پیچیدهتر کند.
عقبه؛ نقطه جدید تنش؟
قرار گرفتن تیتین در جنوب اردن و نزدیکی عقبه، اهمیت دیگری نیز دارد. این منطقه به دلیل مجاورت با دریای سرخ و نزدیکی به مرزهای چند کشور، یکی از نقاط حساس در معادلات امنیتی خاورمیانه محسوب میشود.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا حمله اعلامشده به کمپ تیتین میتواند نشانه ورود مناطق جنوبی اردن و محدوده عقبه به مرحله تازهای از تنشهای منطقهای باشد یا خیر.
پاسخ به این پرسش، تا حد زیادی به میزان تأیید گزارشهای مربوط به خسارات و تلفات این حمله و همچنین واکنش آمریکا و اردن در ساعات و روزهای آینده بستگی خواهد داشت.
