بیستوششمین دوره انتخابات پارلمانی اسرائیل موسوم به «کنست» با رقابت احزاب و جریانهای سیاسی این رژیم برگزار میشود. کنست ۱۲۰ کرسی دارد و هر حزب یا ائتلاف برای تشکیل دولت به حمایت دستکم ۶۱ نماینده نیاز دارد.
یکی از مهمترین پیامدهای احتمالی این انتخابات، ادامه نخستوزیری بنیامین نتانیاهو یا کنار رفتن او از قدرت است؛ موضوعی که علاوه بر آینده ائتلاف حاکم، بر روند پروندههای قضایی نخستوزیر اسرائیل نیز تأثیرگذار تلقی میشود.
در همین چارچوب، برخی تحلیلها و موضعگیریهای رسانهای بر احتمال شکست جریان نتانیاهو و پیامدهای سیاسی و قضایی آن متمرکز شدهاند. با این حال، تبدیل نتیجه انتخابات اسرائیل به معیاری برای ارزیابی استقلال دستگاه قضایی این رژیم یا سلامت فرایند انتخاباتی آن، نیازمند بررسی دقیقتر است.
تغییر دولت، لزوماً به معنای تغییر راهبرد نیست
مسئله اصلی این است که آیا کنار رفتن نتانیاهو میتواند تغییری اساسی در سیاستهای اسرائیل در قبال ایران ایجاد کند؟ تجربه دهههای گذشته نشان میدهد که در موضوعات کلان امنیتی و تقابل با جمهوری اسلامی ایران، میان بخش قابلتوجهی از جریانهای سیاسی اسرائیل اختلافی بنیادین وجود ندارد؛ هرچند درباره روشها، اولویتها و شیوه اجرای سیاستها تفاوتهایی دیده میشود.
از این منظر، تمرکز صرف بر پیروزی یا شکست یک حزب، ممکن است توجهها را از ساختارهای پایدار تصمیمگیری امنیتی و نظامی در تلآویو منحرف کند. تغییر نخستوزیر میتواند بر تاکتیکها و نحوه مواجهه با تحولات منطقهای اثر بگذارد، اما بهتنهایی نشانهای قطعی از تغییر دکترین امنیتی اسرائیل نیست.
انتخابات آمریکا و اسرائیل؛ امید به تغییر تا چه اندازه واقعبینانه است؟
همین مسئله درباره انتخابات آمریکا نیز مطرح است. جابهجایی دولتها در واشنگتن یا تلآویو میتواند بر ادبیات دیپلماتیک، سطح تنش و شیوه اعمال فشار تأثیر بگذارد، اما تغییر راهبردهای کلان در قبال ایران را نمیتوان صرفاً از نتیجه صندوقهای رأی استنباط کرد.
بر این اساس، ارزیابی سیاستهای آینده آمریکا و اسرائیل باید بر مبنای تصمیمهای عملی، تحولات نظامی و امنیتی و رفتار واقعی دولتها انجام شود، نه صرفاً وعدههای انتخاباتی یا احتمال پیروزی یک جریان سیاسی.
در نهایت، پرسش محوری این است: آیا تغییر چهرههای سیاسی میتواند به تغییر بنیادین سیاستهای تلآویو و واشنگتن در قبال ایران منجر شود، یا باید میان تغییر دولت و تغییر راهبرد تفاوت قائل شد؟