ناو «سیچوان» از خانواده تایپ ۰۷۶ با جابهجایی بیش از ۴۰ هزار تن در حالت بارگیری کامل، از جمله شناورهای جدید چین است که طراحی آن مرز میان ناوهای آبیخاکی و ناوهای هواپیمابر سبک را کمرنگ کرده است.
این ناو علاوه بر قابلیت حمل نیرو، تجهیزات، خودروهای زرهی، شناورهای فرود و بالگرد، به عرشه پروازی کامل، سامانه پرتاب الکترومغناطیسی و سامانه بازداشت هواگرد مجهز شده است؛ قابلیتی که امکان بهکارگیری هواگردهای بالثابت را نیز فراهم میکند.
سیچوان؛ فراتر از یک ناو آبیخاکی
ناوهای آبیخاکی معمولاً برای جابهجایی نیرو و تجهیزات و استفاده از بالگردها و هواگردهای برخاست و فرود عمودی یا کوتاه طراحی میشوند. با این حال، وجود منجنیق الکترومغناطیسی در سیچوان، این شناور را قادر میسازد هواگردهایی را به پرواز درآورد که برای برخاستن به شتاب و مسیر پروازی بیشتری نیاز دارند.
به همین دلیل، برخی تحلیلها از سیچوان بهعنوان یک «ناو پهپادبر» یاد کردهاند؛ هرچند نقش عملیاتی نهایی این شناور هنوز بهطور رسمی مشخص نشده است.
جیجی-۲۱ دوباره در آسمان چین
همزمان با آزمایشهای دریایی سیچوان، پهپاد پنهانکار «جیجی-۲۱» نیز بار دیگر در چین مشاهده شده است.
بر اساس ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی چین، این پهپاد بر فراز یک مجتمع خدمات جادهای در شهر هولودائو در استان لیائونینگ دیده شده است. گزارشها حاکی از آن است که دستکم سه ویدئو در ماه جاری میلادی، جیجی-۲۱ را در این منطقه نشان دادهاند.
جیجی-۲۱ گونه دریایی پهپاد پنهانکار «جیجی-۱۱» محسوب میشود و نخستینبار در رژه روز پیروزی چین در سپتامبر سال گذشته در معرض دید عمومی قرار گرفت. این پهپاد با طراحی بالپرنده، برای انجام مأموریتهای رزمی و فعالیت در محیطهای تحت حفاظت سامانههای دفاعی طراحی شده است.
ارتباط احتمالی جیجی-۲۱ با ناو سیچوان
اهمیت تحولات اخیر زمانی بیشتر میشود که تصاویر رایانهای منتشرشده از سوی تلویزیون دولتی چین در ماه ژوئیه نیز در نظر گرفته شود. در این تصاویر، چند فروند جیجی-۲۱ روی عرشه سیچوان دیده میشدند و یک فروند از این پهپاد نیز با استفاده از منجنیق الکترومغناطیسی به پرواز درمیآمد.
با این حال، انتشار این تصاویر به معنای استقرار عملیاتی جیجی-۲۱ روی سیچوان نیست و تاکنون تأیید رسمی و مستقیمی درباره چنین استقراری منتشر نشده است.
در عین حال، همزمانی ادامه آزمایشهای پروازی جیجی-۲۱ با ورود سیچوان به مراحل پایانی آزمایشهای دریایی میتواند نشانهای از تلاش چین برای آزمایش یک زنجیره عملیاتی مشترک میان ناو و هواگردهای بدون سرنشین باشد.
سیچوان در کنار ناوهای جنگی چین
تصاویر ماهوارهای منتشرشده در ۲۷ اوت نیز نشان میدهد سیچوان در کنار دو ناوشکن تایپ ۰۵۲ و سه ناوچه تایپ ۰۵۴ در نزدیکی پایگاه دریایی چین در چینگدائو قرار داشته است. ناو هواپیمابر «لیائونینگ» نیز در همان محدوده مشاهده شده است.
این آرایش میتواند بیانگر آزمایش نحوه فعالیت سیچوان در قالب یک گروه دریایی باشد؛ با این حال، از تصاویر موجود نمیتوان با قطعیت نتیجه گرفت که یک گروه رزمی عملیاتی جدید شکل گرفته است.
پهپاد پنهانکار چه نقشی خواهد داشت؟
اگر جیجی-۲۱ در آینده بهصورت عملیاتی از سیچوان به کار گرفته شود، این ناو میتواند علاوه بر مأموریتهای سنتی آبیخاکی، بخشی از مأموریتهای هوایی و اطلاعاتی را نیز بر عهده بگیرد.
شناسایی و پایش دریایی، جنگ الکترونیک و در صورت تأیید قابلیتهای رزمی، انجام عملیات تهاجمی از جمله مأموریتهایی هستند که میتوان برای چنین پهپادی متصور بود.
مزیت استفاده از پهپاد پنهانکار از روی یک ناو نیز این است که هواگرد میتواند در فاصلهای قابل توجه از شناور مادر فعالیت کند و اطلاعات مورد نیاز را جمعآوری یا مأموریت خود را انجام دهد، بدون آنکه خدمه انسانی در معرض خطر مستقیم قرار گیرند.
با وجود این، جزئیاتی مانند برد عملیاتی، تسلیحات قابل حمل و میزان آمادگی جیجی-۲۱ برای عملیات منظم از روی سیچوان همچنان نیازمند اطلاعات رسمی و آزمایشهای بیشتر است.
در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد چین در حال آزمودن نسل جدیدی از عملیات دریایی است؛ مدلی که در آن یک ناو میتواند همزمان ظرفیت انتقال نیرو و تجهیزات را حفظ کند و بخشی از توان هوایی خود را نیز به پهپادهای بالثابت و پنهانکار اختصاص دهد؛ روندی که در صورت عملیاتی شدن میتواند بر معادلات آینده جنگ دریایی و قدرت هوایی چین در دریا اثرگذار باشد.
