انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی این کشور است که می‌تواند ترکیب قدرت در کنگره را تغییر دهد. اما این انتخابات دقیقاً چیست، چه کسانی در آن رأی می‌آورند و نتیجه آن چه تأثیری بر اختیارات رئیس‌جمهور آمریکا دارد؟
در نظام سیاسی ایالات متحده، انتخابات فقط به رقابت برای انتخاب رئیس‌جمهور محدود نمی‌شود. آمریکایی‌ها در فاصله میان دو انتخابات ریاست‌جمهوری نیز پای صندوق‌های رأی می‌روند تا درباره ترکیب کنگره، فرمانداران ایالت‌ها و شماری از مقام‌های محلی تصمیم بگیرند. این رویداد که با عنوان انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا یا Midterm Elections شناخته می‌شود، فرصتی برای تغییر آرایش سیاسی در واشنگتن و ارزیابی عملکرد دولت مستقر است.
انتخابات میان‌دوره‌ای بعدی آمریکا در روز سه‌شنبه، ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) برگزار می‌شود؛ انتخاباتی که در میانه دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ قرار دارد و ترکیب جدید مجلس نمایندگان و بخشی از کرسی‌های سنا را مشخص می‌کند.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا چیست؟
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به انتخاباتی گفته می‌شود که در میانه دوره چهارساله ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود؛ یعنی دو سال پس از انتخاب رئیس‌جمهور و دو سال پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری بعدی.
در ایالات متحده، دوره ریاست‌جمهوری چهار سال است، اما انتخابات کنگره در فاصله‌های کوتاه‌تری برگزار می‌شود. اعضای مجلس نمایندگان برای دوره‌های دوساله انتخاب می‌شوند و دوره فعالیت سناتورها شش سال است؛ به همین دلیل، در هر انتخابات میان‌دوره‌ای تمام کرسی‌های مجلس نمایندگان و تقریباً یک‌سوم کرسی‌های سنا به رأی گذاشته می‌شود.
نکته مهم این است که در انتخابات میان‌دوره‌ای، رئیس‌جمهور انتخاب نمی‌شود و رأی‌دهندگان قرار نیست مستقیماً درباره ادامه یا پایان دوره ریاست‌جمهوری تصمیم بگیرند. با این حال، نتیجه انتخابات می‌تواند شرایط فعالیت دولت را به شکل قابل‌توجهی تغییر دهد.
در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا چه کسانی انتخاب می‌شوند؟
مهم‌ترین بخش انتخابات میان‌دوره‌ای به رقابت برای ورود به کنگره آمریکا مربوط می‌شود. کنگره دو مجلس دارد و هرکدام وظایف و اختیارات مشخصی دارند:
۱. مجلس نمایندگان آمریکا
تمام ۴۳۵ کرسی دارای حق رأی در مجلس نمایندگان در هر دوره انتخابات میان‌دوره‌ای به رأی گذاشته می‌شود. نمایندگان این مجلس برای دوره‌ای دو ساله انتخاب می‌شوند و تعداد کرسی‌های هر ایالت بر اساس جمعیت آن تعیین می‌شود.
۲. مجلس سنای آمریکا
دوره فعالیت سناتورها شش سال است و انتخابات سنا به‌صورت چرخشی برگزار می‌شود. در هر انتخابات میان‌دوره‌ای، معمولاً حدود یک‌سوم کرسی‌های سنا در معرض رقابت قرار می‌گیرد. هر ایالت، صرف‌نظر از جمعیتش، دو سناتور دارد.
۳. فرمانداران و مقام‌های ایالتی
در کنار انتخابات کنگره، در بسیاری از ایالت‌ها انتخابات فرمانداری نیز برگزار می‌شود. همچنین ممکن است شهروندان برای انتخاب قانون‌گذاران ایالتی، دادستان‌ها، شهرداران و برخی مقام‌های محلی رأی بدهند. البته همه این رقابت‌ها در تمام ایالت‌ها هم‌زمان برگزار نمی‌شوند و تقویم انتخاباتی هر ایالت متفاوت است.
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا چگونه برگزار می‌شود؟
فرایند انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا معمولاً از رقابت‌های درون‌حزبی آغاز می‌شود. احزاب سیاسی، از جمله حزب جمهوری‌خواه و حزب دموکرات، در انتخابات مقدماتی نامزدهای خود را مشخص می‌کنند تا در مرحله اصلی با نامزد حزب رقیب یا نامزدهای مستقل رقابت کنند.
پس از مشخص شدن نامزدها، انتخابات عمومی برگزار می‌شود و شهروندان واجد شرایط می‌توانند رأی خود را ثبت کنند.
روش رأی‌گیری در ایالت‌های مختلف یکسان نیست. رأی‌دهندگان ممکن است در روز انتخابات به حوزه‌های رأی‌گیری مراجعه کنند یا در ایالت‌هایی که چنین امکانی وجود دارد، از رأی‌گیری زودهنگام و پستی استفاده کنند. قوانین ثبت‌نام، مهلت‌ها و شیوه‌های رأی دادن نیز بسته به ایالت تفاوت دارد.
به همین دلیل، انتخابات آمریکا یک فرایند کاملاً متمرکز و یکسان در سراسر کشور نیست و بخش مهمی از مدیریت آن بر عهده مقام‌های انتخاباتی ایالت‌ها و حوزه‌های محلی است.
انتخابات میان‌دوره‌ای چه کاربردی در سیاست آمریکا دارد؟
اهمیت اصلی انتخابات میان‌دوره‌ای این است که می‌تواند توازن قدرت میان رئیس‌جمهور و کنگره را تغییر دهد. رئیس‌جمهور آمریکا برای پیشبرد بخش مهمی از برنامه‌های خود به همکاری کنگره نیاز دارد و نتیجه انتخابات می‌تواند این همکاری را آسان‌تر یا دشوارتر کند.
برای مثال، اگر حزب رئیس‌جمهور اکثریت مجلس نمایندگان و سنا را در اختیار داشته باشد، امکان پیشبرد لوایح و برنامه‌های مورد حمایت دولت می‌تواند بیشتر باشد. در مقابل، اگر حزب رقیب اکثریت یکی از دو مجلس یا هر دو را به دست آورد، مسیر تصویب قوانین و تأمین بودجه دولت ممکن است با موانع بیشتری روبه‌رو شود.
از مهم‌ترین کارکردهای سیاسی انتخابات میان‌دوره‌ای می‌توان به این موارد اشاره کرد:
-
تغییر ترکیب کنگره: رأی‌دهندگان می‌توانند اکثریت مجلس نمایندگان یا سنا را از یک حزب به حزب دیگر منتقل کنند.
-
تأثیر بر تصویب قوانین: کنگره در تصویب قوانین فدرال نقش اساسی دارد و ترکیب حزبی آن بر سرنوشت طرح‌های دولت تأثیر می‌گذارد.
-
نظارت بر دولت: کمیته‌های کنگره اختیار برگزاری جلسات نظارتی، تحقیق و مطالبه اسناد درباره عملکرد دولت را دارند.
-
تصمیم‌گیری درباره بودجه: تصویب اعتبارات و تخصیص بودجه فدرال از وظایف مهم کنگره است.
-
نقش سنا در تأیید مقام‌ها: سنا در تأیید بسیاری از انتصاب‌های مهم دولت، از جمله وزیران و قضات فدرال، نقش دارد.
بنابراین، انتخابات میان‌دوره‌ای صرفاً انتخاب چند نماینده جدید نیست؛ بلکه می‌تواند بر توانایی دولت برای اجرای برنامه‌های داخلی و خارجی خود اثر بگذارد.
چرا انتخابات میان‌دوره‌ای برای رئیس‌جمهور آمریکا مهم است؟
اگرچه نام رئیس‌جمهور در برگه رأی انتخابات میان‌دوره‌ای قرار نمی‌گیرد، عملکرد دولت او یکی از موضوعات اصلی رقابت‌های انتخاباتی است. رأی‌دهندگان معمولاً در این انتخابات درباره مسائل اقتصادی، سیاست خارجی، مهاجرت، مالیات و عملکرد دولت نظر می‌دهند.
از این منظر، انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند به‌نوعی ارزیابی سیاسی دولت مستقر در میانه دوره ریاست‌جمهوری تبدیل شود. اگر حزب مخالف بتواند اکثریت یکی از مجالس کنگره را به دست آورد، ممکن است نظارت و فشار سیاسی بر دولت افزایش پیدا کند و تصویب برخی برنامه‌های رئیس‌جمهور دشوارتر شود.
البته شکست حزب رئیس‌جمهور در انتخابات میان‌دوره‌ای به معنای برکناری او نیست. رئیس‌جمهور همچنان تا پایان دوره قانونی خود در سمتش باقی می‌ماند، مگر اینکه فرایندهای جداگانه قانون اساسی، مانند استیضاح و برکناری، به نتیجه برسند.
انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ آمریکا چه اهمیتی دارد؟
انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۲۶ در تاریخ ۳ نوامبر (۱۲ آبان) برگزار می‌شود و در آن، تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۳ کرسی از کرسی‌های معمول سنا به رقابت گذاشته می‌شود.
این انتخابات در میانه دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ برگزار می‌شود و نتیجه آن مشخص خواهد کرد که جمهوری‌خواهان تا چه اندازه می‌توانند کنترل کنگره را حفظ کنند یا دموکرات‌ها موفق به تغییر ترکیب قدرت در یکی از دو مجلس خواهند شد.
اهمیت این رقابت فقط به مسائل داخلی آمریکا محدود نیست. ترکیب کنگره می‌تواند بر بودجه دفاعی، تحریم‌ها، سیاست‌های تجاری، کمک‌های خارجی و نظارت بر تصمیم‌های دولت در حوزه سیاست خارجی نیز اثر بگذارد. با این حال، نباید تصور کرد که تغییر اکثریت کنگره به‌تنهایی به معنای تغییر فوری و قطعی سیاست خارجی آمریکا خواهد بود؛ زیرا اختیارات رئیس‌جمهور و نهادهای مختلف در این حوزه همچنان اهمیت دارند.
در نهایت، انتخابات میان‌دوره‌ای یکی از سازوکارهای اصلی نظام سیاسی آمریکا برای بازآرایی قدرت در فاصله دو انتخابات ریاست‌جمهوری است؛ انتخاباتی که ممکن است بدون تغییر رئیس‌جمهور، مسیر قانون‌گذاری و نظارت بر دولت را برای دو سال پایانی دوره او تغییر دهد.
