جنگ آمریکا و ایران در شرایطی وارد مرحله‌ای حساس و تعیین‌کننده شده است که هم‌زمان دو مسیر متفاوت در حال پیگیری است؛ از یک‌سو، تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق و پایان دادن به درگیری‌ها جریان دارد و از سوی دیگر، واشنگتن با تقویت آرایش نظامی، تشدید فشار اقتصادی و محاصره دریایی، همچنان گزینه‌های نظامی را روی میز نگه داشته است. تحولات تنگه هرمز نیز به یکی از مهم‌ترین محورهای تقابل دو طرف تبدیل شده است.
تحرکات دیپلماتیک قطر؛ تهران در کانون رایزنی‌ها
بر اساس گزارش رسانه های منطقه ای، میانجی‌های قطری برای بررسی پیشنهاد جدید آمریکا و گفت‌وگو با مقام‌های ایرانی وارد تهران شدند. منابع دیپلماتیک اعلام کردند رایزنی‌ها حدود ۱۲ ساعت ادامه داشته و نمایندگان قطر در طول مذاکرات به‌طور مستمر با کاخ سفید در تماس بوده‌اند.
بر اساس گزارش‌های بعدی، هیئت قطری پس از یک روز گفت‌وگو در مسیر بازگشت به دوحه قرار گرفته اند. منابع دیپلماتیک از ادامه مذاکرات در روز شنبه خبر داده‌اند.
ونس و پیشنهاد مذاکره مستقیم؛ تحرک تازه کاخ سفید
روزنامه واشنگتن‌پست گزارش داده است که کاخ سفید محسن رضایی را یکی از مهم‌ترین امیدهای خود برای دستیابی به صلح با ایران می‌داند. بر اساس این گزارش، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در نامه‌ای به رضایی آمادگی خود را برای دیدار حضوری و مذاکره با هدف پایان دادن به جنگ اعلام کرده است.
با این حال، مشاور سابق محسن رضایی تأکید کرده است که حتی در صورت آغاز مذاکرات، ایران از مواضع هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهد کرد. سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز صنعت موشکی و دانش هسته‌ای را از مؤلفه‌های قدرت کشور دانسته که باید در بالاترین سطح حفظ شوند.
هشدار برلین درباره هزینه‌های جنگ برای اروپا
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، با اشاره به پیامدهای گسترده جنگ علیه ایران برای اروپا، از تلاش برلین برای پایان دادن به درگیری‌ها در سریع‌ترین زمان ممکن خبر داده است. گزارش‌های منتشرشده همچنین از افزایش هزینه انرژی اروپا به میزان ۱۰۰ میلیارد یورو حکایت دارند.
مرتس ضرورت بازنگری در سیاست خارجی اروپا را نیز مطرح کرده است. هم‌زمان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست گروه بیست در آتلانتا برای تأمین امنیت کشتیرانی و انرژی به متحدان واشنگتن متوسل شده و خواستار همکاری عملی آنها شده است.
تنگه هرمز؛ میدان تقابل نظامی و اقتصادی
تنگه هرمز همچنان یکی از اصلی‌ترین کانون‌های رویارویی ایران و آمریکاست. روابط عمومی نیروی دریایی سپاه اعلام کرده است چهارمین سوپرنفتکش متخلف که قصد عبور از مسیر غیرمجاز جنوبی تنگه را داشت، پس از بی‌توجهی به اخطارها و برخورد با مین دچار انفجار شدید شده و در آتش می‌سوزد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، فایننشال‌تایمز نیز از حمله به یک نفتکش متخلف با استفاده از مین‌های چسبان خبر داده است. گزارش انفجار هشت نفتکش در ۴۸ ساعت اخیر نیز در تقابل با ادعای فرمانده سنتکام درباره مین‌روبی کامل تنگه هرمز قرار گرفته است.
مؤسسه اف‌اچ‌آر نیز از شکست عملیات انتقال نفت از تنگه هرمز خبر داده است. در همین حال، گزارش‌هایی درباره آلودگی نفتی در آب‌های امارات و تعطیلی سواحل چند امارت منتشر شده که از گسترش پیامدهای محیط‌زیستی بحران حکایت دارد.
محاصره اقتصادی؛ محور اصلی نشست ترامپ و فرمانده سنتکام
رسانه های غربی درباره دیدار فرمانده سنتکام با دونالد ترامپ اعلام کرده اند که برخلاف تصور اولیه، محور اصلی نشست حملات نظامی نبوده، بلکه محاصره دریایی و اعمال فشار اقتصادی علیه ایران به‌طور مفصل بررسی شده است.
بر اساس گزارشها بیش از ۲۰ نفر در این نشست حضور داشته‌اند و بررسی گزینه‌های فشار اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است. در عین حال تأکید شده که منتفی نبودن حملات نظامی به این معناست که احتمال ازسرگیری عملیات نظامی، به‌ویژه بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، همچنان وجود دارد.
سایه انتخابات بر احتمال حمله دوباره آمریکا
شبکه ام‌اس‌ناو به نقل از مقام‌های کشورهای خلیج فارس گزارش داده است که ترامپ قصد دارد چهارم نوامبر، یک روز پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، حمله به ایران را از سر بگیرد.
رسانه ها احتمال حمله نظامی پس از انتخابات را مطرح کرده اند. این تحولات در شرایطی دنبال می‌شود که هم‌زمان میانجی‌گری قطر برای دستیابی به توافق ادامه دارد و آینده مذاکرات با محاسبات سیاسی و نظامی واشنگتن گره خورده است.
پل هوایی گسترده آمریکا؛ تقویت آرایش نظامی در غرب آسیا
گزارش کانال ۱۴ تلویزیون رژیم صهیونیستی از اجرای یک عملیات گسترده پل هوایی آمریکا طی ۴۸ ساعت حکایت دارد. بر اساس این گزارش، دست‌کم ۱۰ هواپیمای ترابری سنگین و حدود ۸۰ هواپیمای سوخت‌رسان آمریکایی در سرزمین‌های اشغالی فرود آمده‌اند.
هم‌زمان، هواپیماهای باری آمریکا در اردن، عربستان، قطر و کویت نیز برای تقویت سامانه‌های پدافند هوایی منطقه فرود آمده‌اند. در گزارشی دیگر، طی ۲۴ ساعت گذشته ۷۴ هواپیمای نظامی در منطقه شناسایی شده‌اند که شامل ۲۸ هواپیمای سوخت‌رسان، ۱۲ هواپیمای جاسوسی، ۲۳ هواپیمای باری نظامی در تردد داخلی و سایر هواپیماهای ترابری و عملیاتی بوده‌اند.
جنگ الکترونیک ایران؛ پهپاد آمریکایی در قشم به غنیمت درآمد
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده است یک فروند پهپاد شناسایی ام‌کیوام ـ ۱۷۰ آمریکایی در آسمان قشم، با استفاده از سامانه‌های پیشرفته جنگ الکترونیک نیروی هوافضا زمین‌گیر شده و برای دومین بار به غنیمت نیروهای سپاه درآمده است.
نیروی دریایی ارتش نیز از انهدام یک شناور بدون سرنشین و آسیب‌دیدن دو نفتکش در محدوده شرق تنگه هرمز خبر داده است. این تحولات در کنار گزارش‌های مربوط به انفجار نفتکش‌ها، بر اهمیت تقابل دریایی و الکترونیکی در معادلات جنگ افزوده است.
افزایش تلفات آمریکا و خسارت سنگین پایگاه‌های نظامی
روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از یک سند گزارش داده است هزینه جنگ با ایران تا ۱۶ اکتبر به ۴۷.۱ میلیارد دلار رسیده است. پنتاگون نیز خسارت واردشده به پایگاه‌های نظامی آمریکا را حدود پنج میلیارد دلار برآورد کرده است.
همچنین پنتاگون با ثبت دو مورد جدید در پایگاه داده تلفات نظامی، از افزایش شمار کشته‌شدگان آمریکایی در جنگ علیه ایران خبر داده است. این تحولات در کنار فشارهای اقتصادی و هزینه‌های نظامی، ابعاد فرسایشی جنگ را برای واشنگتن برجسته‌تر کرده است.
پیامدهای اقتصادی جنگ؛ نفت، انرژی و فشار بر واشنگتن
بانک جهانی از افت بی‌سابقه تولید نفت و کاهش ذخایر اضطراری جهان در پی جنگ ایران و آمریکا خبر داده است؛ وضعیتی که می‌تواند پیامدهای آن را فراتر از سال جاری گسترش دهد.
در همین حال، پس از اظهارات ترامپ درباره مذاکره با ایران، قیمت نفت برنت به کمتر از ۱۱۳ دلار رسید. با این حال، هزینه‌های سنگین انرژی برای اروپا، افزایش هزینه جنگ برای آمریکا و اختلال در انتقال نفت از تنگه هرمز همچنان از مهم‌ترین پیامدهای اقتصادی این رویارویی محسوب می‌شوند.
انتقادهای داخلی آمریکا؛ از شکست راهبرد جنگ تا بحران اقتصادی
جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا، با انتقاد از سیاست‌های ترامپ اعلام کرده است که جنگ علیه ایران، اهرم فشار تنگه هرمز را در اختیار تهران قرار داده و بمباران نمی‌تواند ایران را تسلیم کند.
یک استاد کالج جنگ نیروی دریایی آمریکا نیز با اشاره به شناخت ایرانی‌ها از روحیات و نقاط ضعف نظامی آمریکا، تأکید کرده است که این درگیری اقتصاد ایالات متحده را به‌شدت تحت فشار قرار داده و مقام‌های آمریکایی حتی از درک واقعیت‌های میدان نبرد ناتوان هستند.
یک تحلیلگر آمریکایی نیز با اشاره به نقش قطر در میانجی‌گری گفته است واشنگتن از ظرفیت دیپلماتیک دوحه برای کاهش قیمت نفت بهره‌برداری می‌کند. هم‌زمان، معاون دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، تحولات جنگ را نشانه ناکامی سیاست‌های تهاجمی آمریکا و رژیم صهیونیستی و آغاز افول هژمونی واشنگتن در خلیج فارس دانسته است.
پیام‌های تهران؛ حفظ قدرت دفاعی و آمادگی برای پاسخ
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، با تأکید بر ضرورت تقویت توان ملی گفته است باید آن‌قدر قدرتمند باشیم که هیچ‌کس جرئت طمع به خاک و هویت ایران را نداشته باشد. او همچنین یاد و نام فرزندان کشور را بخشی از حافظه تاریخی ملت دانسته است.
یک مقام ارشد امنیتی ـ سیاسی ایران نیز به شبکه المیادین اعلام کرده است طرح جامع و به‌روزشده نیروهای مسلح برای مقابله با هرگونه تجاوز نظامی آماده شده و آمادگی کامل برای اجرای آن وجود دارد.
ونزوئلا و اعتراف ترامپ به درآمدهای ناشی از غارت
ترامپ در اظهاراتی درباره ونزوئلا مدعی شده است آمریکا چند برابر هزینه جنگ با ایران را از این کشور به دست آورده است. این اظهارات در کنار ادعاهای مکرر او درباره دستیابی به اهداف جنگ و خارج کردن سلاح هسته‌ای از دست ایران، با انتقادهای گسترده‌ای روبه‌رو شده است.
او همچنین مدعی شده جنگ با ایران از سال ۱۹۷۹ آغاز شده و میزان نفت عبوری از تنگه هرمز اکنون از هفت ماه گذشته بیشتر است؛ ادعاهایی که در شرایط تداوم بحران کشتیرانی و انرژی مطرح می‌شوند.
