بر اساس گزارش‌های منتشرشده، در صورت ازسرگیری جنگ، آمریکا ممکن است در بازه‌ای حدود یک هفته حملات هوایی گسترده‌ای را علیه اهداف مرتبط با بخش انرژی، تأسیسات هسته‌ای و زیرساخت‌های ایران انجام دهد. در این گزارش‌ها همچنین به احتمال هدف قرار گرفتن برخی مراکز مرتبط با ساختار حاکمیتی ایران اشاره شده است.
با این حال، طرح چنین سناریویی به معنای تصمیم قطعی برای آغاز حملات نیست. زمان احتمالی عملیات، دامنه اهداف و نحوه اجرای آن به تصمیم‌های سیاسی و نظامی واشنگتن و تحولات روزهای آینده بستگی دارد. تاکنون در اطلاعات منتشرشده، جزئیات مستقلی که وقوع قریب‌الوقوع حمله را قطعی کند، ارائه نشده است.
اهداف احتمالی آمریکا کدام بخش‌ها هستند؟
در ارزیابی‌های مطرح‌شده، چند حوزه به‌عنوان اهداف احتمالی حملات جدید مورد توجه قرار گرفته‌اند. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
-
تأسیسات هسته‌ای: مراکز مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران که در صورت تشدید درگیری‌ها ممکن است در فهرست اهداف احتمالی قرار گیرند.
-
زیرساخت‌های انرژی: مراکز و تأسیساتی که در تولید، انتقال یا تأمین انرژی نقش دارند.
-
زیرساخت‌های راهبردی: تأسیساتی که به‌زعم طراحان نظامی می‌توانند در توان عملیاتی یا پشتیبانی کشور نقش داشته باشند.
-
اهداف مرتبط با ساختار حاکمیتی: مراکزی که در گزارش‌های رسانه‌ای به‌عنوان بخشی از گزینه‌های احتمالی حمله مطرح شده‌اند.
این موارد در حد اهداف احتمالی مطرح‌شده در گزارش‌های رسانه‌ای هستند و نباید آن‌ها را به‌عنوان فهرست نهایی یا تأییدشده اهداف نظامی تلقی کرد. همچنین مشخص نیست در صورت تصمیم به عملیات، دامنه حملات محدود خواهد بود یا بخش‌های مختلفی را در بر خواهد گرفت.
تلاش میانجی‌ها برای جلوگیری از بازگشت جنگ
در کنار گزارش‌های مربوط به گزینه نظامی، تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید تنش میان تهران و واشنگتن نیز ادامه دارد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، میانجی‌ها با محوریت قطر در تلاش‌اند زمینه دستیابی به توافقی را فراهم کنند که مانع بازگشت درگیری‌های گسترده شود.
یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده، بررسی امکان فراهم‌شدن دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات هسته‌ای ایران در برابر کاهش تحریم‌های آمریکا است. این پیشنهاد در چارچوب تلاش برای نزدیک‌کردن دیدگاه‌های دو طرف مطرح شده، اما جزئیات نهایی، شروط اجرایی و میزان پذیرش آن از سوی تهران و واشنگتن روشن نیست.
موضوع بازرسی‌های هسته‌ای و رفع تحریم‌ها از محورهای اصلی اختلاف دو طرف به شمار می‌رود. ایران بر حقوق هسته‌ای خود و ضرورت رفع فشارهای اقتصادی تأکید دارد، در حالی که آمریکا خواهان محدودیت‌هایی در برنامه هسته‌ای ایران و ارائه تضمین‌هایی درباره ماهیت آن است. چگونگی حل این اختلاف‌ها می‌تواند بر مسیر مذاکرات و احتمال تشدید یا کاهش تنش‌ها اثر بگذارد.
نقش انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در محاسبات نظامی
در گزارش‌های رسانه‌ای پیشین نیز احتمال ازسرگیری عملیات نظامی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا مطرح شده بود. بر اساس این ارزیابی‌ها، تصمیم واشنگتن ممکن است تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، نظامی و دیپلماتیک قرار گیرد؛ از جمله وضعیت مذاکرات، محاسبات امنیتی و پیامدهای اقتصادی یک درگیری تازه.
با این حال، انتخابات به‌تنهایی تعیین‌کننده زمان یا اصل تصمیم نظامی نیست. موضع نهایی دولت آمریکا، شرایط میدانی و نتیجه تلاش‌های میانجی‌گرانه نیز در این روند نقش دارند. گزارش‌های مربوط به بررسی گزینه‌های نظامی نشان می‌دهد که این گزینه‌ها مطرح هستند، اما به‌خودی‌خود از صدور دستور قطعی حمله حکایت نمی‌کنند.
حمله احتمالی چه پیامدهایی می‌تواند داشته باشد؟
ازسرگیری حملات گسترده می‌تواند پیامدهایی فراتر از حوزه نظامی داشته باشد. افزایش تنش‌ها ممکن است بر امنیت منطقه، بازارهای انرژی، حمل‌ونقل دریایی و روند مذاکرات دیپلماتیک اثر بگذارد. همچنین در صورت گسترش درگیری، احتمال واکنش متقابل و افزایش دامنه تقابل نیز وجود خواهد داشت.
از منظر اقتصادی، هرگونه تشدید تنش در منطقه می‌تواند انتظارات بازارهای نفت و انرژی را تحت تأثیر قرار دهد. شدت این تأثیر به دامنه عملیات، واکنش طرف‌های درگیر و وضعیت مسیرهای انتقال انرژی وابسته است و نمی‌توان بدون مشخص‌شدن شرایط، میزان دقیق آن را پیش‌بینی کرد.
از نظر دیپلماتیک نیز وقوع حملات تازه می‌تواند روند مذاکرات را پیچیده‌تر کند؛ هرچند هم‌زمان ممکن است تلاش‌های میانجی‌ها برای دستیابی به توافق و جلوگیری از گسترش جنگ افزایش یابد.
آیا حمله آمریکا به ایران قطعی است؟
بر اساس اطلاعات موجود، نمی‌توان از قطعی‌بودن حمله جدید آمریکا به ایران سخن گفت. آنچه در گزارش‌های رسانه‌ای مطرح شده، بررسی سناریوی حملات گسترده در صورت ازسرگیری جنگ و ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از چنین وضعیتی است.
در نتیجه، باید میان «بررسی گزینه نظامی»، «آمادگی احتمالی برای اجرای عملیات» و «تصمیم نهایی برای حمله» تفاوت قائل شد. تا زمانی که تصمیم رسمی و شواهد روشن‌تری منتشر نشود، زمان و احتمال اجرای عملیات همچنان نامشخص خواهد بود.
دیپلماسی و گزینه نظامی هم‌زمان مطرح‌اند
گزارش‌های اخیر از احتمال حملات هوایی گسترده آمریکا به اهداف مرتبط با بخش انرژی، تأسیسات هسته‌ای و زیرساخت‌های ایران در صورت ازسرگیری درگیری‌ها حکایت دارند. در همین حال، میانجی‌ها در تلاش‌اند با طرح پیشنهادهایی درباره بازرسی‌های هسته‌ای و کاهش تحریم‌ها، مسیر توافق دیپلماتیک را باز نگه دارند.
در شرایط کنونی، نتیجه مذاکرات، موضع نهایی واشنگتن و تهران و تحولات منطقه‌ای از عوامل مهم در تعیین مسیر آینده هستند. بنابراین، طرح احتمال حمله را نباید به معنای آغاز قطعی عملیات دانست؛ همان‌طور که ادامه تلاش‌های دیپلماتیک نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده دستیابی به توافق نیست.
