در میانه تنش‌های تهران و واشنگتن، توییت اخیر سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توجه‌ها را به توانمندی‌های موشکی ایران جلب کرده است. یکشنبه‌شب، ۱۹ مهر، حسین محبی تصویری از سه موشک ایرانی را با عبارت انگلیسی «We are waiting» به معنای «ما منتظریم» منتشر کرد.
نکته قابل‌توجه در این تصویر، قرارگرفتن موشک بالستیک خیبرشکن در کنار موشک‌های کروز ضدکشتی پاوه و ابومهدی بود؛ ترکیبی که پرسش‌هایی درباره احتمال توسعه نسخه‌ای ضدکشتی از خیبرشکن مطرح کرده است.
با این حال، صرف انتشار این تصویر را نمی‌توان نشانه قطعی ساخت یا عملیاتی‌شدن چنین موشکی دانست. برای بررسی این احتمال، ابتدا باید تفاوت‌های فنی موشک‌های ضدکشتی با موشک‌های زمین‌به‌زمین را در نظر گرفت.
موشک ضدکشتی چه تفاوتی با موشک زمین‌به‌زمین دارد؟
موشک‌های ضدکشتی برای مقابله با شناورهای سطحی طراحی می‌شوند؛ اهدافی متحرک که ممکن است مسیر و سرعت خود را تغییر دهند. به همین دلیل، شناسایی و تعقیب هدف و هدایت دقیق موشک تا مرحله برخورد، از چالش‌های مهم طراحی این تسلیحات است.
سامانه‌های هدایت و جست‌وجوگرهای مناسب می‌توانند به موشک کمک کنند تا موقعیت هدف را تشخیص دهد و مسیر خود را اصلاح کند. پرواز در ارتفاع پایین و مقاومت در برابر جنگ الکترونیک نیز در برخی طراحی‌ها اهمیت دارند، اما نوع و میزان برخورداری از این قابلیت‌ها به فناوری هر موشک بستگی دارد.
در ایران، موشک‌هایی مانند نور، قادر، ابومهدی، نصیر، خلیج فارس و قدیر در زمره تسلیحات ضدکشتی شناخته‌شده قرار می‌گیرند.
تجربه ذوالفقار بصیر؛ سابقه‌ای که گمانه‌زنی‌ها را تقویت می‌کند
یکی از دلایلی که احتمال توسعه نسخه ضدکشتی خیبرشکن را مطرح کرده، سابقه معرفی موشک ذوالفقار بصیر است. این موشک به‌عنوان نمونه‌ای از تلاش ایران برای به‌کارگیری موشک‌های بالستیک علیه اهداف دریایی مطرح شده است.
تجربه ذوالفقار بصیر نشان می‌دهد که تغییر مأموریت یک موشک و استفاده از فناوری‌های هدایت متناسب با اهداف دریایی، موضوعی قابل بررسی است. با این حال، نمی‌توان بدون اطلاعات فنی معتبر نتیجه گرفت که همین الگو درباره خیبرشکن نیز اجرا شده یا چنین پروژه‌ای به مرحله عملیاتی رسیده است.
آیا خیبرشکن ضدکشتی ساخته شده است؟
قرارگرفتن خیبرشکن در کنار موشک‌های ضدکشتی پاوه و ابومهدی در تصویر منتشرشده، به‌تنهایی برای اثبات وجود یک نسخه ضدکشتی کافی نیست. این تصویر ممکن است با هدف نمایش توانمندی‌های موشکی یا ارسال پیامی بازدارنده منتشر شده باشد؛ اما هدف دقیق انتشار آن مشخص نیست.
برای تأیید ساخت چنین سلاحی، شواهد معتبرتری مانند اعلام رسمی مشخصات، نمایش آزمایش مرتبط یا انتشار اطلاعات فنی قابل اتکا لازم است.
در نتیجه، احتمال توسعه نسخه ضدکشتی خیبرشکن را می‌توان یک فرضیه دانست که با توجه به سابقه برنامه‌های موشکی ایران قابل بررسی است؛ اما در شرایط فعلی، شواهد ارائه‌شده برای تأیید قطعی آن کافی نیست.
