در شرایطی که تحولات منطقه‌ای و تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ در کانون توجه قرار دارد، سفر مسعود پزشکیان به ترکمنستان و دیدارهای او با رهبران روسیه و ارمنستان، بار دیگر اهمیت دیپلماسی منطقه‌ای و گسترش همکاری‌های دوجانبه را برجسته کرده است.
تأکید تهران و مسکو بر گسترش روابط و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی
مسعود پزشکیان در حاشیه اجلاس‌های منطقه‌ای ترکمنستان با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار و درباره روابط دوجانبه، تحولات منطقه و راه‌های پایان دادن به جنگ گفت‌وگو کرد. در این دیدار، دو طرف بر اهمیت تداوم تعاملات و استفاده از ظرفیت‌های دیپلماتیک برای حل‌وفصل بحران‌های منطقه‌ای تأکید کردند.
پزشکیان با ابراز خرسندی از روند رو به گسترش روابط تهران و مسکو، توسعه همکاری‌های تجاری، اقتصادی و انسانی را از زمینه‌های مهم تعامل دو کشور دانست و بر ضرورت اجرای برنامه راهبردی مشترک تأکید کرد. به گفته وی، هماهنگی‌های صورت‌گرفته میان دو کشور می‌تواند زمینه‌ساز تعمیق همکاری‌ها در حوزه‌های مختلف باشد.
رئیس‌جمهور همچنین با انتقاد از سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایانه آمریکا، بر ضرورت حرکت نظام بین‌الملل به سمت چندجانبه‌گرایی تأکید کرد و گفت کشورها نباید اجازه دهند یک دولت، دیدگاه‌ها و سیاست‌های خود را بر دیگران تحمیل کند. او با قدردانی از مواضع روسیه در مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی، بر ادامه تلاش‌های مشترک برای تقویت این رویکرد تأکید کرد.
پزشکیان: از میز مذاکره کنار نخواهیم کشید
یکی از محورهای مهم دیدار رؤسای جمهور ایران و روسیه، روند مذاکرات و تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ بود. پزشکیان با اشاره به تجربه گفت‌وگوهای پیشین با آمریکا اظهار داشت که با وجود حملات پس از برخی مذاکرات، جمهوری اسلامی ایران از میز مذاکره کنار نخواهد کشید.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه پیشنهادهایی از سوی ایران و آمریکا مطرح شده و تهران اصلاحات موردنظر خود را بر پیشنهادها اعمال کرده است، اعلام کرد که قرار است پس از نهایی شدن این موارد، از طریق رابط‌های موجود درباره آن‌ها جمع‌بندی صورت گیرد.
پزشکیان همچنین تأکید کرد که هدف ایران، پایان جنگ و رعایت حقوق ملت در چارچوب قوانین بین‌المللی است و پیشبرد امور بر مبنای یک‌جانبه‌گرایی را غیرقابل‌قبول دانست. وی در همین زمینه از مواضع روسیه در مسائل منطقه‌ای و سازمان ملل متحد قدردانی کرد.
ولادیمیر پوتین نیز با تأکید بر گسترش روابط راهبردی تهران و مسکو، حل بحران منطقه‌ای و پایان جنگ را از اولویت‌های مهم برشمرد. رئیس‌جمهور روسیه با اشاره به تلاش کشورهای مختلف برای استفاده از مسیر دیپلماسی و ارائه پیشنهادهای جدید از سوی ایران، تصریح کرد که مسکو تمام تلاش خود را برای حل‌وفصل بحران از راه گفت‌وگو به کار خواهد گرفت.
ایران و ارمنستان؛ تأکید بر اعتماد متقابل و همکاری‌های دوجانبه
در ادامه رایزنی‌های منطقه‌ای رئیس‌جمهور، پزشکیان با نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، نیز دیدار کرد. محور اصلی این گفت‌وگو، تقویت روابط دوجانبه، افزایش اعتماد متقابل و گسترش همکاری‌ها در زمینه‌های مختلف بود.
پزشکیان با اشاره به ظرفیت‌های موجود میان دو کشور، همسایگی ایران و ارمنستان را زمینه‌ای مهم برای توسعه تعاملات دانست و ابراز امیدواری کرد که روابط دو طرف در همه حوزه‌ها گسترش یابد.
رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت استمرار ارتباطات، افزایش هماهنگی‌ها و حفظ ثبات در مناسبات دوجانبه تأکید کرد و آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای توسعه همکاری‌ها با ارمنستان اعلام داشت.
به گفته پزشکیان، تقویت همراهی و هماهنگی میان دو کشور می‌تواند به تحکیم اعتماد متقابل و تعمیق روابط کمک کند؛ موضوعی که در چارچوب سیاست گسترش همکاری با همسایگان از اهمیت برخوردار است.
پیام حضور پزشکیان در اجلاس منطقه‌ای از نگاه دفتر رئیس‌جمهور
هم‌زمان با برگزاری این دیدارها، سیدمحمدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، حضور پزشکیان در اجلاس سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در ترکمنستان را مورد توجه قرار داد.
طباطبایی با اشاره به دعوت از رئیس‌جمهور ایران به‌عنوان تنها مهمان ویژه غیرعضو و سخنران اصلی اجلاس، این حضور را فرصتی برای شکل‌گیری نظم منطقه‌ای مبتنی بر عدالت و چندجانبه‌گرایی در اوراسیا توصیف کرد.
وی همچنین این رویداد را نشانه‌ای از ظرفیت دیپلماسی فعال منطقه‌ای و همگرایی مبتنی بر فرهنگ و تمدن مشترک دانست و تأکید کرد که حضور ایران در چنین نشست‌هایی می‌تواند زمینه تقویت تعاملات اقتصادی و سیاسی با کشورهای منطقه را فراهم کند.
دیپلماسی منطقه‌ای در کنار پیگیری مذاکرات
مجموع دیدارها و مواضع مطرح‌شده در جریان سفر پزشکیان به ترکمنستان، بر چند محور اصلی استوار بود: گسترش همکاری‌های راهبردی با روسیه، تقویت روابط با ارمنستان، مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی و ادامه پیگیری راهکارهای دیپلماتیک برای پایان جنگ.
در حالی که تهران بر حفظ حقوق ملت ایران و ضرورت حل‌وفصل بحران از مسیر گفت‌وگو تأکید دارد، رایزنی با کشورهای منطقه نیز بخشی از تلاش‌ها برای توسعه همکاری‌های دوجانبه و تقویت تعاملات در چارچوب چندجانبه‌گرایی به شمار می‌رود. نتیجه عملی این رویکردها به روند مذاکرات، میزان هماهنگی میان طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و پیشرفت توافق‌های دوجانبه وابسته خواهد بود.
