جنگ تجاری میان آمریکا و کانادا و افزایش فشارهای واشنگتن بر اتاوا، روابط کانادا و اتحادیه اروپا را وارد مرحلهای تازه کرده است. مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در همین شرایط بر کاهش وابستگی به آمریکا و تنوعبخشی به شرکای تجاری کشور تأکید کرده است.
پیشنهاد عضویت وابسته کانادا
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در سخنرانی سالانه «وضعیت اتحادیه» در استراسبورگ، از ارتقای سطح همکاری با کانادا استقبال کرد و پیشنهاد بررسی جایگاه «نخستین عضو وابسته» اتحادیه اروپا برای این کشور را مطرح کرد.
این پیشنهاد با تشویق نمایندگان پارلمان اروپا روبهرو شد و نشان داد که در سطح نهادهای اروپایی، تمایل برای گسترش همکاری با اتاوا وجود دارد.
با این حال، واکنش برخی پایتختهای اروپایی به این طرح محتاطانهتر بوده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، شماری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا تمایلی به ایجاد دسترسیهای تجاری ویژه برای کانادا خارج از چارچوبهای موجود ندارند.
موانع پیش روی همکاری گسترده
یکی از نگرانیهای مطرحشده، احتمال واکنش آمریکا به نزدیکتر شدن روابط کانادا و اروپاست. برخی کشورهای اروپایی که به همکاری امنیتی با آمریکا در چارچوب ناتو وابستهاند، نسبت به پیامدهای چنین اقدامی محتاط هستند.
موضوع دیگر به ساختار بازار واحد اروپا بازمیگردد. چهار آزادی اصلی این بازار شامل جابهجایی آزاد کالا، خدمات، سرمایه و نیروی کار است و ایجاد دسترسی گسترده برای یک کشور غیرعضو، از نظر حقوقی و اقتصادی پیچیدگیهای خاص خود را دارد.
از سوی دیگر، توافق جامع اقتصادی و تجاری میان کانادا و اتحادیه اروپا موسوم به CETA نیز هنوز در برخی کشورهای عضو بهطور کامل تصویب نشده است. تفاوت مقررات و استانداردها در دو طرف اقیانوس اطلس نیز از دیگر موانع گسترش همکاریها محسوب میشود.
کاهش وابستگی به آمریکا
تحولات اخیر باعث شده همکاری کانادا و اروپا تنها به تجارت محدود نشود و حوزههایی مانند فناوری، انرژی، مواد معدنی حیاتی و صنایع دفاعی را نیز دربر بگیرد.
کانادا از منابع قابلتوجه انرژی و مواد معدنی برخوردار است و اروپا نیز به دنبال متنوع کردن زنجیرههای تأمین خود و کاهش وابستگی به منابع روسیه و همچنین برخی وابستگیهای راهبردی به آمریکا و چین است.
با این حال، فاصله تجاری میان کانادا و آمریکا با اتحادیه اروپا همچنان قابلتوجه است. حجم تجارت دوجانبه کانادا و آمریکا حدود ۹۰۰ میلیارد دلار در سال عنوان شده، در حالی که تجارت کانادا و اتحادیه اروپا حدود ۱۳۰ میلیارد دلار برآورد میشود. همچنین بخش بزرگی از صادرات کانادا همچنان راهی بازار آمریکا میشود.
قرار است در نشست مشترک اتحادیه اروپا و کانادا در پایان اکتبر در مونترال، کارگروههای تخصصی بررسی همکاری در حوزههایی مانند انرژی، مواد معدنی و تجارت دیجیتال را دنبال کنند.