تنها ۵۰ روز مانده به برگزاری انتخابات کنست (پارلمان رژیم صهیونیستی)، رقابت سیاسی در سرزمینهای اشغالی وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن آرایش ائتلافها، رقابت میان احزاب کوچک و تلاش جریانهای سیاسی برای بازتعریف دستورکار انتخاباتی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در مرکز این رقابت، بنیامین نتانیاهو قرار دارد؛ نخستوزیری که همزمان با تلاش برای احیای جایگاه حزب لیکود، میکوشد آرای پراکنده اردوگاه راست را مهار کند و مسئولیت سیاسی و امنیتی شکست هفتم اکتبر را از محور رقابتهای انتخاباتی خارج کند.
آخرین نظرسنجیها نشان میدهد آرای مستقیم لیکود همچنان در سطح پایینی قرار دارد؛ با این حال، نتانیاهو تلاش کرده از طریق ائتلافسازی با احزاب کوچکتر، مانع تبدیل کاهش آرای لیکود به شکست کلی اردوگاه خود شود.
در سوی مقابل نیز آرایش سیاسی احزاب رقیب بهطور مداوم در حال تغییر است و شکلگیری هر ائتلاف جدید میتواند بر موازنه میان دو بلوک اصلی اثر بگذارد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، «حیلی تروپر» و «یوعز هندل»، رهبران حزب «خانه صهیونیستی ـ نیروهای ذخیره»، از ادامه حضور در یک فهرست مشترک منصرف شدهاند؛ تصمیمی که این جریان را پیش از انتخابات به دو مسیر جداگانه تقسیم کرده است.
پس از این جدایی، تروپر با گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار»، به توافق رسید تا در فهرست انتخاباتی این حزب قرار گیرد و بر اساس گزارشها جایگاه ششم را به دست آورد.
در مقابل، هندل با یارون زلیکا، رئیس حزب «اقتصاد جدید»، برای تشکیل یک فهرست مشترک به توافق رسید. این فهرست اعلام کرده است که تنها در یک «دولت صهیونیستی» حضور خواهد یافت و پیش از تشکیل کابینه نیز خواستار تصویب قانون خدمت سربازی اجباری برای همه خواهد شد.
اهمیت این تحولات برای نتانیاهو در آن است که جابهجایی نیروها میان احزاب رقیب، مستقیماً بر معادله تشکیل کابینه آینده اثر میگذارد.
پیوستن تروپر به فهرست آیزنکوت میتواند به تقویت این حزب و جلوگیری از هدررفت آرای جریان میانه و راست مخالف نتانیاهو کمک کند. در مقابل، ائتلاف هندل و زلیکا میتواند بازیگری جدید در میان احزاب نزدیک به اردوگاه راست ایجاد کند که در صورت عبور از حد نصاب، بخشی از آرای این جناح را به خود اختصاص خواهد داد.
لیکود در مسیر نزولی؛ نتانیاهو همچنان به ائتلافها متکی است
شبکه ۱۱ تلویزیون رژیم صهیونیستی (کان) در نظرسنجی جدید خود اعلام کرده است که حزب «اتحاد» به ریاست هندل و زلیکا توانسته چهار کرسی به دست آورد و از حد نصاب عبور کند؛ تحولی که یک بلوک جدید در معادلات انتخاباتی ایجاد کرده و تشکیل ائتلاف پس از انتخابات را پیچیدهتر میکند.
بر اساس این نظرسنجی، با عبور حزب اتحاد از حد نصاب، بلوک نتانیاهو به ۵۲ کرسی رسیده است؛ یک کرسی بیشتر از بلوک آیزنکوت که از ۵۵ کرسی در نظرسنجی قبلی به ۵۱ کرسی کاهش یافته است.
در محاسبه ائتلافی نیز، با در نظر گرفتن پیوستن هندل و زلیکا به اردوگاه نتانیاهو، ظرفیت این بلوک به ۵۶ کرسی میرسد و همچنان پنج کرسی با اکثریت ۶۱ کرسی مورد نیاز برای تشکیل کابینه فاصله دارد.
در مقابل، اردوگاه آیزنکوت نیز با احتساب هندل و زلیکا به ۵۵ کرسی میرسد و برای عبور از مرز ۶۱ کرسی، به پیوستن حزب «رعم» به رهبری منصور عباس نیاز خواهد داشت.
با وجود حفظ اندازه کلی بلوک نتانیاهو، خود حزب لیکود همچنان در مسیر نزولی قرار دارد. این حزب در نظرسنجی جدید یک کرسی دیگر از دست داده و اکنون ۲۰ کرسی در اختیار دارد.
به این ترتیب، قدرت انتخاباتی نتانیاهو بیش از آنکه ناشی از رشد پایگاه اجتماعی لیکود باشد، به توان او در مهار آرای جناح راست و جلوگیری از هدررفت آرای احزاب کوچک وابسته است.
در همین نظرسنجی، حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت و حزب «بیخد» به رهبری نفتالی بنت نیز هرکدام یک کرسی از دست داده و به ترتیب به ۲۳ و ۱۳ کرسی رسیدهاند.
«دموکراتها» به رهبری یائیر گولان، «عوتصما یهودیت» به رهبری ایتامار بنگویر، «اتحاد یهودیت توراتی» و فهرست مشترک عربی نیز نسبت به هفته گذشته هرکدام یک کرسی کاهش داشتهاند.
در سوی مقابل، حزب «رعم» از پنج به شش کرسی افزایش یافته و ائتلاف «صهیونیسم دینی» در فهرست مشترک با موشه فیگلین و حزب «زهوت» به شش کرسی رسیده است.
نتانیاهو هنوز بازنده قطعی نیست
در سنجش «شایستگی برای نخستوزیری»، ۳۸ درصد پاسخدهندگان آیزنکوت را برای نخستوزیری ترجیح دادهاند، در حالی که این رقم برای نتانیاهو ۳۵ درصد بوده است.
از سوی دیگر، پاشنه آشیل نتانیاهو در انتخابات همچنان شکست امنیتی اسرائیل در هفتم اکتبر است. در پاسخ به این پرسش که با توجه به گزارش شبکه کان درباره گفتوگوی نتانیاهو با رئیس ستاد ارتش تنها سه ساعت پس از حمله حماس، عملکرد نخستوزیر در صبح هفتم اکتبر چگونه ارزیابی میشود، ۶۲ درصد پاسخدهندگان او را مقصر دانستهاند و تنها ۲۶ درصد عملکرد وی را خوب ارزیابی کردهاند.
در چنین شرایطی، راهبرد انتخاباتی نتانیاهو علاوه بر کنترل احزاب میانه، مهار احزاب کوچکی است که مستقیماً از پایگاه رأی لیکود تغذیه میکنند.
ظهور حزب تازهتأسیس «عمخا اسرائیل» به رهبری وینتر نیز در همین چارچوب اهمیت دارد. این حزب در نظرسنجی اخیر چهار کرسی کسب کرده و از حد نصاب عبور کرده است. تثبیت چنین جریانی میتواند بخشی از آرای راستگرایان ناراضی از لیکود را جذب کرده و سهم حزب نتانیاهو را از سبد رأی راست کاهش دهد.
از همین رو، نتانیاهو تلاش میکند با فشار سیاسی بر این احزاب یا دعوت از رأیدهندگان راستگرا برای رأی ندادن به احزاب کوچک، مانع گسترش آنها شود.
با این حال، مهمترین راهبرد نتانیاهو، امنیتیسازی فضای انتخاباتی است. او تلاش دارد دستورکار انتخابات را از ارزیابی عملکرد کابینه به رقابت بر سر «امنیت» منتقل کند.
نتانیاهو روز یکشنبه در گفتوگو با رسانه صهیونیستی آی۲۴نیوز گفت پرسش اصلی انتخابات آتی کنست این است که چه کسی عملیات در ایران، غزه و لبنان را به پایان خواهد رساند. او همچنین مدعی شد رقبای سیاسیاش توان تعامل با آمریکا را ندارند، از این کشور میترسند و قدرت «نه گفتن» به واشنگتن را ندارند.
بنابراین، در فاصله ۵۰ روز تا انتخابات، نمیتوان نتانیاهو را بازنده قطعی یا پیروز محتمل دانست. مزیت اصلی او تجربه گسترده در مهندسی آرای انتخاباتی است و سرنوشت انتخابات بیش از هر چیز به این بستگی خواهد داشت که آیا میتواند فاصله پنجکرسی بلوک خود تا اکثریت ۶۱ کرسی را پر کند یا خیر؛ مسئلهای که پاسخ آن نه در قدرت اسمی لیکود، بلکه در توانایی نتانیاهو برای مدیریت احزاب کوچک و تغییر دستورکار انتخاباتی تعیین خواهد شد.
