امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روز پنجشنبه در سفر به لندن با اندی برنهام، نخستوزیر جدید انگلیس، دیدار و دو طرف نخستین مذاکرات رسمی و مفصل خود را از زمان تغییر دولت در این کشور برگزار کردند.
مقابله با مهاجرت غیرقانونی، آینده روابط انگلیس و اتحادیه اروپا، همکاریهای تجاری و انرژی، جنگ اوکراین و وضعیت تنگه هرمز از مهمترین محورهای این دیدار بود.
دولت جدید انگلیس در تلاش است بدون عدول رسمی از مواضع تعیینشده پس از برگزیت، بخشی از موانع ایجادشده در روابط با اتحادیه اروپا را کاهش دهد. برنهام که کمتر از دو ماه پیش جانشین کییر استارمر شده، مکرون را بهعنوان نخستین مخاطب مهم اروپایی خود برای پیشبرد این سیاست انتخاب کرده است.
این دیدار همچنین نخستین آزمون جدی نخستوزیر جدید انگلیس در حوزه سیاست خارجی محسوب میشود. برنهام از زمان ورود به داونینگاستریت عمده تمرکز خود را بر مشکلات داخلی، بحران هزینههای زندگی و اصلاح ساختار اقتصادی انگلیس گذاشته، اما تحولات بینالمللی، لندن را به بازتعریف جایگاه خود در اروپا وادار کرده است.
تشدید همکاری لندن و پاریس برای مقابله با مهاجرت
یکی از محورهای اصلی مذاکرات، مقابله با عبور مهاجران از کانال مانش بود. همزمان با سفر مکرون، انگلیس از افزایش نیروهای فرانسوی مشارکتکننده در طرح مشترک مقابله با قایقهای کوچک خبر داد و اعلام کرد شمار مأموران فعال در این عملیات به حدود یکهزار و ۵۰ نفر خواهد رسید.
بر اساس برنامه اعلامشده، یک گروه ۴۵ نفره در سواحل غربی فرانسه برای مقابله با حرکت قایقهای بزرگتر موسوم به «مگا دینگی» مستقر میشود. همچنین شمار نیروهای واحد اطلاعاتی و قضایی مسئول شناسایی شبکههای قاچاق انسان از ۱۸ به ۳۰ نفر افزایش یافته و یک واحد تخصصی ۷۵ نفره نیز در شمال فرانسه فعالیت خود را آغاز کرده است.
دولت انگلیس مدعی است همکاریهای امنیتی دو کشور تاکنون از بیش از ۴۸ هزار مورد تلاش برای عبور از کانال مانش جلوگیری کرده و شمار ورود مهاجران با قایقهای کوچک در تابستان امسال به پایینترین سطح از سال ۲۰۲۰ رسیده است.
برنهام با این حال هشدار داده است که شبکههای قاچاق انسان دائماً روشهای خود را تغییر میدهند و لندن و پاریس باید برای مقابله با این روند سریعتر عمل کنند.
مهاجرت در سالهای اخیر به یکی از مهمترین منابع اختلاف میان انگلیس و فرانسه تبدیل شده است. لندن صدها میلیون پوند برای تقویت گشتهای ساحلی و تجهیزات پلیس فرانسه اختصاص داده، اما منتقدان معتقدند این هزینهها نتوانسته مسیر حرکت قایقها را بهطور کامل متوقف کند.
تلاش انگلیس برای نزدیک شدن به اروپا
روابط انگلیس و اتحادیه اروپا نیز از دیگر محورهای مهم مذاکرات مکرون و برنهام بود. نخستوزیر انگلیس امیدوار است پیش از نشست برنامهریزیشده لندن و بروکسل در ماه نوامبر، حمایت فرانسه را برای توافقهای تازه در حوزه تجارت محصولات کشاورزی، انرژی و صنایع راهبردی به دست آورد.
یکی از نگرانیهای لندن، سیاست پیشنهادی «ساخت اروپا» است که میتواند شرکتهای مستقر در انگلیس، بهویژه صنایع فولاد، را از بخشی از قراردادها و حمایتهای اتحادیه اروپا محروم کند.
انگلیس خواهان دسترسی شرکتهای خود به این طرح است، اما فرانسه و شماری دیگر از اعضای اتحادیه اروپا با اعطای امتیازهای یکجانبه به کشوری که بازار واحد و اتحادیه گمرکی این اتحادیه را ترک کرده است، موافق نیستند.
در مقابل، کشورهای اروپایی خواستار پذیرش طرح جابهجایی جوانان و کاهش شهریه دانشجویان اتحادیه اروپا در دانشگاههای انگلیس هستند. برنهام تاکنون بازگشت انگلیس به بازار واحد یا اتحادیه گمرکی را رد کرده، اما نزدیکتر شدن روابط اقتصادی با اروپا را برای تقویت رشد و کاهش فشار بر صنایع این کشور ضروری میداند.
رایزنی درباره تنگه هرمز
تحولات تنگه هرمز نیز در دستور کار مذاکرات دو طرف قرار داشت. دفتر نخستوزیری انگلیس پیش از دیدار اعلام کرده بود که مکرون و برنهام درباره «بازگشایی تنگه هرمز و تضمین ثبات در خاورمیانه» گفتوگو خواهند کرد.
جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد که وضعیت کنونی تنگه هرمز را نمیتوان جدا از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و تهدیدهای ایجادشده علیه امنیت منطقه ارزیابی کرد.
تهران همچنین اعلام کرده است که کشورهای ساحلی مسئولیت اصلی تأمین امنیت و مدیریت تردد در این آبراه راهبردی را برعهده دارند و هرگونه راهحل پایدار باید با احترام به حاکمیت و حقوق آنها تدوین شود.
فرشینه بایو؛ نماد تاریخی یک رابطه پیچیده
مکرون شامگاه چهارشنبه همراه با چارلز سوم، پادشاه انگلیس، اندی برنهام و همسران آنها از نمایشگاه فرشینه بایو در موزه بریتانیا دیدن کرد.
این اثر تاریخی حدود ۷۰ متر طول دارد و رویدادهای منتهی به فتح انگلیس به دست ویلیام اول در سال ۱۰۶۶ میلادی را روایت میکند. فرشینه بایو که پارچهای گلدوزیشده است، برای نخستین بار در بیش از ۹۰۰ سال گذشته از فرانسه به انگلیس منتقل شده و قرار است تا سپتامبر ۲۰۲۷ در موزه بریتانیا به نمایش گذاشته شود.
مکرون در مراسم افتتاح نمایشگاه، این اثر را بخشی از تاریخ مشترک فرانسه، انگلیس و اروپا توصیف کرد و چارلز سوم نیز انتقال آن به لندن را نمادی از اعتماد میان دو کشور دانست.
قرار است انگلیس شماری از آثار تاریخی خود از جمله بخشی از گنجینه ساتنهو و مهرههای شطرنج لوئیس را برای نمایش به موزههای فرانسه امانت دهد.
حضور رهبران دو کشور در برابر اثری که روایتگر یک جنگ تاریخی و عبور نیروهای نظامی از کانال مانش است، تصویری نمادین از مناسبات پیچیده لندن و پاریس ارائه کرد؛ رابطهای که در سالهای گذشته تحت تأثیر برگزیت، اختلافات مهاجرتی و رقابتهای اقتصادی قرار گرفته است.
