دولت دونالد ترامپ در حال بررسی طرحی است که شرکتهای آمریکایی را ملزم میکند استفاده از مدلهای هوش مصنوعی چینی را بهصورت عمومی افشا کنند. هدف از این پیشنهاد، افزایش شفافیت درباره میزان استفاده شرکتها از این فناوری و کاهش وابستگی به محصولات چینی، بدون وضع محدودیتهای مستقیم عنوان شده است.
بر اساس گزارش رویترز به نقل از سه منبع آگاه، وزارت خزانهداری آمریکا و دفتر سیاست علم و فناوری کاخ سفید درباره این پیشنهاد گفتوگو کردهاند. طبق طرح مطرحشده، شرکتهایی مانند «ایربیانبی» باید اطلاعات مربوط به استفاده از مدلهای هوش مصنوعی چینی را در وبگاه خود منتشر کنند.
ایربیانبی برای راهاندازی دستیار هوش مصنوعی خدمات مشتریان خود از مدل «کوئن» (Qwen)، محصول شرکت چینی علیبابا، استفاده میکند.
با این حال، هنوز مشخص نیست این پیشنهاد تا چه اندازه در دولت آمریکا از حمایت برخوردار است و آیا در صورت پیشرفت، به تدوین و اجرای مقررات رسمی منجر خواهد شد یا خیر.
مطرح شدن این طرح نشاندهنده شکلگیری رویکردی در واشنگتن برای مقابله با گسترش مدلهای قدرتمند چینی با وزنهای در دسترس عموم (Open-weight) است؛ مدلهایی که اجزای اصلی آنها بهصورت عمومی منتشر میشود و کاربران میتوانند آنها را دانلود و متناسب با نیاز خود تغییر دهند.
نگرانی واشنگتن از وابستگی شرکتها به هوش مصنوعی چین
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که دولت ترامپ به دنبال راههایی برای کاهش استفاده شرکتهای آمریکایی از فناوری هوش مصنوعی چین، بدون اعمال مقررات محدودکننده جدید است. یکی از گزینههای مورد بررسی، استفاده از سیاست افشای عمومی اطلاعات برای افزایش فشار بر شرکتهایی است که از این فناوری استفاده میکنند.
مدلهای هوش مصنوعی چینی به دلیل هزینه کمتر در مقایسه با محصولات اختصاصی شرکتهای مطرح آمریکایی مانند اوپنایآی و آنتروپیک و همچنین عملکرد قابل قبول، در میان برخی شرکتهای آمریکایی محبوبیت بیشتری پیدا کردهاند.
در مقابل، گروههای مخالف گسترش نفوذ فناوری چین در آمریکا ابراز نگرانی کردهاند که پکن با توسعه و عرضه مدلهایی مانند «کیمی» متعلق به شرکت مونشات، «دیپسیک» و «کوئن» علیبابا، شرکتهای آمریکایی را به این ابزارها وابسته کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در ماه ژوئیه اعلام کرده بود که دولت ترامپ ممکن است شرکتهای هوش مصنوعی چین را در صورت اثبات سرقت مالکیت فکری از طریق فرایند تقطیر مدلها، تحریم کند.
تقطیر روشی برای آموزش یک مدل هوش مصنوعی کوچکتر با استفاده از خروجیهای یک مدل بزرگتر است؛ فرایندی که میتواند هزینه توسعه و آموزش ابزارهای هوش مصنوعی را کاهش دهد.
اظهارات بسنت در ادامه موضعگیری مایکل کراتسیوس، رئیس دفتر سیاست علم و فناوری کاخ سفید، در ماه آوریل مطرح شد. او چین را به سرقت گسترده و سازمانیافته مالکیت فکری آزمایشگاههای هوش مصنوعی آمریکا متهم کرده بود. پس از این اظهارات نیز وزارت خارجه آمریکا تلاشهایی را برای طرح این موضوع در گفتوگو با طرفهای خارجی آغاز کرد.
بررسی استفاده شرکتهای آمریکایی از مدلهای چینی در کنگره
نگرانیها درباره استفاده شرکتهای آمریکایی از مدلهای هوش مصنوعی چین به کنگره این کشور نیز رسیده است. اندرو گارباریینو، رئیس کمیته امنیت داخلی مجلس نمایندگان، و جان مولنار، رئیس کمیته منتخب مجلس نمایندگان در امور چین، در سال جاری تحقیقاتی را در این زمینه آغاز کردند.
این دو نماینده جمهوریخواه در همین چارچوب نامههایی برای شرکتهایی از جمله ایربیانبی و «انیاسفیر»، سازنده ابزار برنامهنویسی هوش مصنوعی «کرسر» (Cursor)، ارسال کردند. مدل «کامپوزر ۲» این ابزار بر پایه نسخهای از مدل چینی «کیمی» توسعه یافته است.
شرکت دوردش (DoorDash) نیز از دیگر مخاطبان این مکاتبات بود. یکی از بنیانگذاران این شرکت پیشتر اعلام کرده بود که بخشی از وظایف سامانه داخلی دوردش از طریق مدل کیمی انجام میشود.
شرکتهای مونشات، دوردش و اسپیسایکس، که انیاسفیر را خریداری کرده است، به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخ ندادند.
بر اساس دادههای پلتفرم «اوپنروتر»، سه مدل پرکاربرد هوش مصنوعی از نظر حجم پردازش توکن در ماه اکتبر، متعلق به شرکتهای چینی بودهاند.
استفاده از این مدلها به شرکتهای خصوصی محدود نمانده است. رویترز در ماه سپتامبر گزارش داده بود که یک وبگاه دولتی آمریکا برای جستوجو در مقررات پیشنهادی فدرال از مدل هوش مصنوعی علیبابا استفاده کرده است. این در حالی است که پلیس فدرال آمریکا پیشتر توسعهدهنده این مدل را به کپیبرداری از فناوری آنتروپیک متهم کرده بود.
در آمریکا نیز شرکتهایی مانند متا، انویدیا و رفلکشن ایآی مدلهای هوش مصنوعی با وزنهای در دسترس عموم توسعه دادهاند. با وجود این، مقامهای آمریکایی تاکنون از اعمال محدودیتها یا اقدامات تنبیهی مستقیم علیه شرکتهای هوش مصنوعی چین خودداری کردهاند.