روزنامه انگلیسی تلگراف در گزارشی نوشته است که تشدید تنشها با نیروهای مسلح یمن، همزمان با بیثباتی منطقهای ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران، برنامههای اقتصادی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، را با ابهام مواجه کرده است. چشمانداز ۲۰۳۰ از جمله طرحهای اصلی ریاض برای تبدیل این کشور به یکی از مراکز مهم تجارت، گردشگری و سرمایهگذاری در خاورمیانه به شمار میرود.
عربستان قرار است بهزودی میزبان نشست «ابتکار سرمایهگذاری آینده» باشد؛ رویدادی که به دلیل حضور بانکداران، مدیران شرکتهای بزرگ و مقامهای اقتصادی، به «داووس در صحرا» شهرت یافته است. با این حال، طبق گزارش تلگراف، افزایش نگرانیهای امنیتی و تعلیق پروازها به فرودگاه بینالمللی ملک خالد پس از حملات اخیر، برگزاری این رویداد و حضور شرکتکنندگان خارجی را با پرسشهایی روبهرو کرده است.
نگرانی از آینده رویدادهای اقتصادی در ریاض
نشست ابتکار سرمایهگذاری آینده از برنامههای مهم عربستان برای معرفی ظرفیتهای اقتصادی و جذب سرمایهگذاران بینالمللی است. به نوشته تلگراف، لغو احتمالی این رویداد میتواند ضربهای به تلاشهای بن سلمان برای تثبیت جایگاه کشورش در اقتصاد جهانی باشد.
این نگرانیها در شرایطی مطرح میشود که گزارشهایی از انصراف مدیران ارشد شرکتهای بزرگ نفتی، از جمله اکسونموبیل، توتالانرژیز، شل و بیپی، از حضور در کنگره انرژی ریاض منتشر شده است. ادامه ناامنیها همچنین این پرسش را مطرح کرده که آیا شرکتها و سرمایهگذاران خارجی در شرایط فعلی، حضور در رویدادهای بزرگ عربستان را کمخطر ارزیابی میکنند یا خیر.
چالش پدافند هوایی عربستان در برابر حملات یمن
بر اساس این گزارش، مقامهای سعودی اعلام کردهاند که درباره عملکرد پدافند هوایی کشور پس از حملات اخیر تحقیق خواهند کرد. تلگراف مدعی است که حملات منتسب به نیروهای مسلح یمن، علاوه بر فرودگاه، تأسیسات نفتی، نظامی و بخش حملونقل را نیز هدف قرار دادهاند.
به نوشته این روزنامه، ارزیابیهای اولیه مقامهای سعودی حاکی از آن بوده که پهپادها ممکن است برای هموار کردن مسیر حمله موشکهای کروز و بالستیک به سمت فرودگاه بینالمللی ملک خالد به کار رفته باشند. همچنین گزارشهایی درباره نگرانی از کاهش ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت مطرح شده است؛ سامانههایی که برای مقابله با تهدیدهای موشکی استفاده میشوند.
عربستان با وجود برخورداری از بودجه نظامی گسترده و نیروی هوایی پیشرفته، با دشواریهای مقابله با حملات نامتقارن روبهرو شده است. هشام العمیسی، تحلیلگر مسائل یمن و مشاور ارشد مؤسسه اروپایی صلح، در این باره گفته است که نیروهای یمنی برای پیروزی نظامی قاطع نیازی ندارند و میتوانند با افزایش هزینههای جنگ، فشار اقتصادی بر عربستان را بیشتر کنند.
این تحلیل بر تفاوت میان توان نظامی متعارف و مقابله با حملات پراکنده و کمهزینه تأکید دارد؛ حملاتی که ممکن است با وجود برتری تسلیحاتی طرف مقابل، منابع قابلتوجهی برای دفاع و حفاظت از زیرساختها به آن تحمیل کنند.
جنگ منطقهای و فشار مضاعف بر چشمانداز ۲۰۳۰
تلگراف در بخش دیگری از گزارش خود به پیامدهای جنگ آمریکا علیه ایران و اختلال در مسیرهای راهبردی انتقال انرژی اشاره کرده است. بر اساس این تحلیل، افزایش قیمت جهانی نفت میتواند بخشی از خسارتهای اقتصادی عربستان را جبران کند، اما هزینههای حفاظت از زیرساختها، پشتیبانی از اقتصاد و یافتن مسیرهای جایگزین برای صادرات انرژی نیز افزایش مییابد.
این گزارش همچنین مدعی شده است که رویکرد دولت دونالد ترامپ در قبال تحولات منطقه و اختلافات بر سر عادیسازی روابط عربستان با رژیم صهیونیستی، بر روابط ریاض و واشنگتن تأثیر گذاشته است. این ارزیابی، تحلیل منتشرشده در تلگراف است و بهخودیخود اثباتکننده وجود سیاستی هدفمند برای فشار بر بن سلمان نیست.
در همین حال، امارات متحده عربی از وحدت کشورهای خلیج فارس حمایت کرده، اما در عرصههای اقتصادی و راهبردی نیز رقیب عربستان محسوب میشود؛ رقابتی که در تلاش دو کشور برای جذب سرمایه، شرکتهای بینالمللی و رویدادهای بزرگ اقتصادی نمود پیدا کرده است.
در مجموع، گزارش تلگراف این پرسش را مطرح میکند که تداوم ناامنیهای منطقهای تا چه اندازه میتواند برنامه عربستان برای تبدیل شدن به قطب تجارت و گردشگری خاورمیانه را دشوار کند. میزان تأثیر این تحولات بر چشمانداز ۲۰۳۰، به روند درگیریها، وضعیت امنیت زیرساختها و واکنش سرمایهگذاران و شرکتهای بینالمللی بستگی خواهد داشت.