دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هیچیک از نامزدهای فعلی جانشینی آنتونیو گوترش را بهاندازه کافی همسو با دیدگاهها و سیاستهای خود نمیداند و خواهان ایجاد تغییرات اساسی در سازمان ملل متحد است.
بر اساس گزارش نشریه پالیتیکو به نقل از دو منبع آگاه از گفتوگوهای داخلی دولت آمریکا، واشنگتن معتقد است فهرست فعلی نامزدها فاقد افرادی است که بتوانند اصلاحات موردنظر این کشور را در سازمان ملل پیش ببرند.
یکی از این منابع که از مقامهای دولتی آمریکا معرفی شده، گفته است نامزدهای موجود از نظر واشنگتن اصلاحطلبان موردنظر نیستند و برخی از آنها همچنان طرفدار ادامه روند معمول فعالیتهای سازمان ملل به شمار میروند.
رقابت برای جانشینی گوترش زیر سایه اختلاف با واشنگتن
دوره دوم و پایانی پنجساله آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در ماه دسامبر به پایان میرسد و این نهاد باید جانشین او را انتخاب کند.
این روند در شرایطی دنبال میشود که دولت ترامپ سهم کمکهای مالی آمریکا را کاهش داده، از شماری از نهادهای وابسته به سازمان ملل، از جمله سازمان جهانی بهداشت، خارج شده و ابتکارهایی موازی با برخی سازوکارهای بینالمللی دنبال کرده است.
آمریکا بهعنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت، اختیار وتوی نامزد دبیرکلی را دارد؛ موضوعی که به واشنگتن امکان میدهد در نتیجه نهایی این رقابت نقش تعیینکنندهای ایفا کند.
فهرست فعلی نامزدها عمدتاً شامل دیپلماتهای حرفهای است. در میان آنها، ربکا گرینسپن، معاون پیشین رئیسجمهور کاستاریکا، در نظرسنجیهای غیررسمی سازمان ملل جایگاه برجستهای داشته است.
یکی از منابع آگاه در وزارت خارجه آمریکا در اینباره گفته است که سابقه فعالیت حرفهای در سازمان ملل بهتنهایی برای هدایت این نهاد کافی نیست و واشنگتن به دنبال فردی تحولگراست.
تأکید آمریکا بر اصلاحات در سازمان ملل
جفری پیات، دیپلمات بازنشسته آمریکایی و معاون پیشین وزیر امور خارجه در امور منابع انرژی، معتقد است موضع دولت ترامپ نشان میدهد واشنگتن اهمیت انتخاب دبیرکل جدید را درک کرده و میخواهد فردی نزدیکتر به دیدگاهها و منافع خود در رأس سازمان ملل قرار گیرد.
وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به پرسشها درباره این رقابت، از نامزد مشخصی حمایت نکرد، اما اعلام کرد واشنگتن خواهان بازگرداندن سازمان ملل به مأموریت اصلی خود، یعنی حفظ صلح و امنیت جهانی، است.
این وزارتخانه همچنین تأکید کرد آمریکا تنها از نامزدی حمایت خواهد کرد که تعهدی جدی به اجرای اصلاحات معنادار در این سازمان نشان دهد.
در مقابل، استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، از اظهارنظر درباره موضع آمریکا خودداری کرد، اما گفت انتظار میرود کشورهای عضو تا پایان سال درباره دبیرکل جدید تصمیم بگیرند.
اینفانتینو و ملادینوف؛ گزینههای احتمالی مورد توجه آمریکا
دونالد ترامپ در اوایل سال ۲۰۲۶ نام جیانی اینفانتینو، رئیس فدراسیون بینالمللی فوتبال، را بهعنوان گزینهای احتمالی مطرح کرده بود؛ با این حال، او هرگز بهطور رسمی نامزدی اینفانتینو را اعلام نکرد. اینفانتینو نیز برای انتخاب مجدد به ریاست فیفا رقابت میکند.
یکی از مقامهای وزارت خارجه آمریکا گفته است اینفانتینو میتواند گزینه مناسبی باشد. او همچنین نیکولای ملادینوف، دیپلمات بلغاری و رئیس شورای صلح ایجادشده از سوی ترامپ، را بهعنوان گزینهای احتمالی رد نکرده است.
مخالفت جمهوریخواهان با گزینه پیشتاز
در ادامه گزارش پالیتیکو آمده است که برخی جمهوریخواهان کنگره با نامزدی ربکا گرینسپن مخالف هستند. یک دستیار کنگره از حزب جمهوریخواه مدعی شده است که مواضع گرینسپن درباره اسرائیل و چین از دلایل این مخالفت است.
به گفته این منبع، انتخاب گرینسپن میتواند متقاعد کردن جمهوریخواهان برای حمایت از تأمین بودجه عادی سازمان ملل را دشوارتر کند.
این اختلافنظرها نشان میدهد انتخاب جانشین گوترش تنها به رقابت میان نامزدها محدود نیست و مواضع دولت آمریکا و اختلافهای سیاسی درباره آینده سازمان ملل نیز میتواند بر سرنوشت این روند اثر بگذارد.