بازار سرمایه در روزهای اخیر با افزایش تحرکات مثبت و رشد شاخص همراه شده است؛ روندی که توجه فعالان بازار را به احتمال ادامه صعود بورس جلب کرده است. با این حال، رشد اخیر لزوماً به معنای آغاز یک روند صعودی پایدار نیست و برای ارزیابی آینده بازار باید عوامل اقتصادی، وضعیت بازارهای رقیب و تحولات بین‌المللی را نیز در نظر گرفت.
مریم محبی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به معاملات اخیر بورس معتقد است بخشی از تحرکات مثبت بازار به تمایل شاخص برای رسیدن به محدوده ۸ میلیون واحد بازمی‌گردد؛ سطحی که از سال‌های گذشته به‌عنوان یک عدد مهم در ذهن فعالان بازار شکل گرفته است.
بورس همچنان از سایر بازارهای دارایی عقب است
محبی با تأکید بر ضرورت بررسی رشد بورس در چارچوب شرایط اقتصادی کشور، افزایش قیمت دلار و کاهش قدرت خرید پول ملی را از عوامل مؤثر بر افزایش ارزش دارایی‌ها دانست.
به گفته او، در دوره‌های تورمی معمولاً ارزش دارایی‌های فیزیکی و مالی افزایش پیدا می‌کند، اما این موضوع الزاماً به معنای ورود فوری تقاضای واقعی به بازار نیست و ممکن است رشد قیمت‌ها با فاصله زمانی اتفاق بیفتد.
این کارشناس بازار سرمایه معتقد است بورس طی سال‌های گذشته از رشد سایر بازارهای دارایی عقب مانده و بخشی از افزایش اخیر شاخص را می‌توان جبران این عقب‌ماندگی تاریخی دانست.
او همچنین با اشاره به وضعیت شاخص از منظر دلاری توضیح داد که با وجود قرار گرفتن بورس در محدوده ۸ میلیون واحد، ارزش دلاری بازار همچنان با سطوح سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ قابل مقایسه است. از این منظر، نمی‌توان بازار را به‌طور مطلق گران دانست؛ هرچند این مسئله به معنای ارزندگی تمام سهم‌ها نیز نیست.
چه عواملی سرمایه‌ها را به سمت بورس کشانده است؟
یکی دیگر از عوامل مؤثر بر رشد اخیر بازار، جابه‌جایی سرمایه میان بازارهای مختلف است. محبی معتقد است بخشی از نقدینگی سرگردان که از رشد بازارهای رقیبی مانند مسکن و طلا ناامید شده، ممکن است به سمت بازار سرمایه حرکت کرده باشد.
با این حال، او تأکید می‌کند که این جریان لزوماً بلندمدت نیست و تداوم آن به بهبود شرایط بنیادی و اقتصادی بازار بستگی دارد.
از نگاه این کارشناس، جبران بخشی از عقب‌ماندگی بورس، اثر افزایش قیمت دلار، تمایل شاخص به عبور از محدوده ۸ میلیون واحد و ورود تقاضا از سوی سهامداران قدیمی‌تر، از جمله عواملی هستند که در رشد اخیر بازار نقش داشته‌اند.
توافق‌های بین‌المللی؛ عامل تعیین‌کننده مسیر بورس
پرسش اصلی این است که آیا رشد بازار سرمایه در هفته‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت یا بورس پس از صعود اخیر وارد دوره اصلاح می‌شود؟
محبی معتقد است دستیابی به توافق‌های بین‌المللی و شکل‌گیری تحولات مثبت در روابط خارجی می‌تواند به تداوم روند صعودی بورس کمک کند. در مقابل، اگر چنین تحولاتی رخ ندهد، احتمال دارد بازار پس از رشد قابل‌توجه روزهای اخیر وارد مرحله اصلاح شود.
به گفته او، اصلاح بازار الزاماً به معنای ریزش شدید یا آغاز روند نزولی نیست و می‌تواند بخشی طبیعی از حرکت بازار پس از یک دوره رشد باشد؛ بنابراین سهامداران قدیمی نباید صرفاً با مشاهده نوسانات کوتاه‌مدت دچار نگرانی شوند.
این کارشناس همچنین اعلام کرد که در محدوده فعلی تمایل چندانی به ورود سرمایه جدید به بازار ندارد و معتقد است نوسانات مثبت و منفی می‌تواند فرصتی برای بازبینی و اصلاح سبد سهام باشد.
سهامداران چگونه سبد خود را مدیریت کنند؟
محبی به سهامداران پیشنهاد می‌کند در شرایط فعلی، به‌جای تمرکز صرف بر ورود سرمایه جدید، وضعیت پرتفوی خود را بررسی کنند و در صورت نیاز، سهام شرکت‌هایی را که از نظر بنیادی شرایط ضعیف‌تری دارند با سهم‌های بنیادی‌تر و دارای چشم‌انداز مثبت جایگزین کنند.
بر این اساس، انتخاب سهم‌ها باید با توجه به وضعیت مالی شرکت‌ها، چشم‌انداز فعالیت آن‌ها و شرایط کلی اقتصاد انجام شود؛ چراکه رشد شاخص به‌تنهایی تضمین‌کننده بازدهی همه نمادهای بورسی نیست.
تغییر دامنه نوسان چه تأثیری بر بازار دارد؟
این کارشناس کاهش محدودیت‌های معاملاتی و تغییر دامنه نوسان را از جمله اقداماتی دانست که می‌تواند بر بهبود شرایط بازار سرمایه اثرگذار باشد.
به اعتقاد او، کاهش محدودیت‌های معاملاتی و بازنگری در دامنه نوسان می‌تواند به بهبود سازوکار معاملات کمک کند و زمینه را برای حفظ چشم‌انداز ورود سرمایه به بورس فراهم سازد.
آینده بورس به چه عواملی وابسته است؟
در مجموع، رشد اخیر بورس را می‌توان ترکیبی از جبران عقب‌ماندگی بازار، تأثیر افزایش نرخ دلار و تحرک سرمایه‌ها میان بازارهای دارایی دانست؛ اما تداوم این روند به عوامل مهم‌تری همچون تحولات بین‌المللی، شرایط اقتصادی، ورود تقاضای واقعی و وضعیت بنیادی شرکت‌ها وابسته است.
بر اساس ارزیابی مریم محبی، احتمال اصلاح بورس پس از رشد اخیر وجود دارد، اما چنین اصلاحی لزوماً به معنای آغاز یک روند نزولی نیست. در این شرایط، بررسی دقیق سبد سهام و توجه بیشتر به سهم‌های بنیادی می‌تواند برای سرمایه‌گذاران اهمیت داشته باشد.
