سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ برای دانشآموزان تنها با کتابهای درسی جدید همراه نیست، بلکه بخشی از محتوای آموزشی نیز دستخوش تغییر شده است. رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی اعلام کرده در برخی کتابهای درسی متناسب با تحولات و رویدادهای اخیر بازنگری انجام شده و در همین چارچوب، درس «زنگ میناب» به کتاب هدیههای آسمان پایه پنجم ابتدایی اضافه شده است.
علی لطیفی، رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، با تشریح آخرین وضعیت چاپ و توزیع کتابهای درسی گفت برای سال تحصیلی جدید حدود ۹۳۶ عنوان کتاب در حوزههای مختلف آموزش عمومی، متوسطه، فنیوحرفهای، کاردانش و آموزشوپرورش استثنایی چاپ شده است.
به گفته او، مجموع تیراژ کتابهای درسی امسال به حدود ۱۶۴ میلیون جلد رسیده و بیش از ۹۲ درصد کتابهای چاپشده تاکنون در استانها توزیع شدهاند.
تغییر محتوای برخی کتابهای درسی
یکی از مهمترین تغییرات کتابهای درسی سال تحصیلی جدید به بازنگری محتوای آموزشی در برخی پایهها مربوط میشود.
لطیفی با اشاره به تحولات و رویدادهای اخیر گفت در کتابهایی که امکان اعمال تغییرات محتوایی وجود داشته، بازنگریهایی انجام شده است. یکی از این تغییرات، اضافه شدن درس «زنگ میناب» به کتاب هدیههای آسمان پایه پنجم ابتدایی است.
همچنین به گفته رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، در یکی دیگر از پایههای تحصیلی درسی درباره رهبر شهید اضافه شده و یکی از درسهای تاریخ معاصر نیز به شکل کلی بازنگری و بازنویسی شده است.
آمادگی دفاعی پایه نهم تغییر اساسی کرد
کتاب آمادگی دفاعی پایه نهم نیز از جمله کتابهایی است که تغییرات گستردهای را تجربه کرده است.
لطیفی با اشاره به شرایط جدید کشور اظهار کرد که محتوای این کتاب بازنگری اساسی شده تا دانشآموزان در زمینه دفاع ملی، شناخت و مهارتهای متناسبتری با شرایط جدید به دست آورند.
بخشی از طرحهای پشت جلد کتابهای درسی نیز امسال با همکاری طراحان و هنرمندان کشور و با توجه به رویدادهای اخیر تغییر کرده است.
آخرین وضعیت توزیع کتابهای درسی
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی درباره روند چاپ و توزیع کتابهای درسی سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ نیز توضیح داد که بخش عمده کتابها آماده شده و تنها بخشی از تیراژهای تکمیلی در حال چاپ است.
فرایند توزیع کتابها در چهار مرحله انجام میشود؛ ابتدا کتابها از چاپخانه به استان، سپس از استان به منطقه و از منطقه به مدرسه منتقل میشوند و در نهایت کتاب در اختیار دانشآموز قرار میگیرد.
بر اساس اعلام سازمان پژوهش، با آغاز امکان تحویل کتاب از این هفته، برخی مدارس نیز روند توزیع کتابهای درسی میان دانشآموزان را آغاز کردهاند.
۹۲ درصد دانشآموزان سفارش کتاب را ثبت کردهاند
در بخش ثبت سفارش نیز بیش از ۹۲ درصد دانشآموزان فرایند سفارش کتابهای درسی خود را انجام دادهاند.
لطیفی اعلام کرد حدود ۸ درصد باقیمانده عمدتاً مربوط به دانشآموزانی است که هنوز ثبتنام تحصیلی آنها در مدرسه قطعی نشده است.
او از خانوادهها خواست پس از نهایی شدن ثبتنام مدرسه، در سریعترین زمان سفارش کتابهای درسی را ثبت کنند؛ چراکه تأخیر در ثبت سفارش میتواند باعث تأخیر در تحویل کتاب شود.
امکان اصلاح سفارش برای دانشآموزانی که مدرسه خود را تغییر دادهاند نیز فراهم شده و سامانه ثبت سفارش همچنان فعال خواهد بود.
اجرای برنامه جدید درسی ابتدایی در ۲۰۰ مدرسه
یکی دیگر از تغییرات مهم سال تحصیلی جدید، اجرای برنامه جدید درسی دوره اول ابتدایی است.
به گفته لطیفی، این طرح که سال گذشته به شکل محدود در هشت مدرسه اجرا شده بود، امسال در ۲۰۰ مدرسه از سراسر کشور وارد مرحله الگوسازی میشود.
در این برنامه، زمان حضور دانشآموز در مدرسه تنها به فعالیتهای کلاسی محدود نمیشود و فعالیتهای خارج از کلاس نیز جایگاه رسمی در برنامه آموزشی پیدا میکنند.
یکی از ویژگیهای این طرح، افزایش اختیار مدارس برای طراحی فعالیتهای متناسب با نیازهای دانشآموزان و شرایط بومی و محلی عنوان شده است.
بر این اساس، مدارس میتوانند در حوزههایی مانند سلامت، فعالیتهای پرورشی و برنامههای تکمیلی آموزشی، متناسب با شرایط منطقه خود برنامهریزی کنند.
بازخورد معلمان در طراحی برنامه جدید
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با اشاره به اجرای آزمایشی این طرح در سال گذشته گفت تجربه هشت مدرسه در مرحله نخست با مشارکت حدود ۳۰۰ معلم ابتدایی از سراسر کشور بررسی و ارزیابی شده است.
به گفته او، بازخورد معلمان در اصلاح محتوای این برنامه مورد استفاده قرار گرفته و قرار است تجربه مدارس و نظرات معلمان در مراحل بعدی نیز در بازبینی و اصلاح برنامهها لحاظ شود.
بهروزرسانی ۸۰ رشته فنیوحرفهای و کاردانش
تغییرات برنامه درسی تنها به مقطع ابتدایی محدود نمیشود. در هنرستانها نیز بهروزرسانی رشتههای فنیوحرفهای و کاردانش متناسب با نیاز بازار کار و تحولات فناوری دنبال شده است.
لطیفی اعلام کرد سال گذشته ۳۹ رشته بهروزرسانی شده و امسال نیز ۴۱ رشته دیگر مورد بازنگری قرار گرفتهاند.
در مجموع، ۳۷ کتاب در این حوزه بهصورت جدید تألیف شده و ۳۷ کتاب دیگر نیز بازنگری کلی شدهاند.
هدف از این تغییرات، نزدیکتر کردن آموزشهای مهارتی به نیاز واقعی بازار کار و افزایش مهارتهای مورد نیاز فارغالتحصیلان هنرستانها عنوان شده است.
هوش مصنوعی وارد برنامه درسی هنرستانها شد
یکی از تغییرات مهم در برنامههای آموزشی هنرستانها، ادامه آموزش هوش مصنوعی است.
کتاب هوش مصنوعی که از سال گذشته وارد چرخه برنامه درسی هنرستانها شده، با هدف آشنایی هنرجویان با مفاهیم پایه، تحولات فناوری و مهارتهای مورد نیاز در این حوزه تدوین شده است.
در شرایطی که فناوریهای نوین با سرعت زیادی در حال تغییر بازار کار هستند، آموزش مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی میتواند بخشی از مسیر آمادهسازی دانشآموزان برای ورود به مشاغل آینده باشد.
حرکت به سمت برنامه درسی متناسب با نیازهای بومی
یکی از محورهای مورد تأکید سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، افزایش انعطاف برنامههای درسی متناسب با شرایط مناطق مختلف کشور است.
با توجه به تفاوتهای اقلیمی، فرهنگی و اقتصادی مناطق مختلف، قرار نیست تمام جزئیات فعالیتهای آموزشی از مرکز تعیین شود. بر اساس برنامه جدید، استانها، مناطق و مدارس میتوانند در چارچوب مشخص، بخشی از فعالیتهای آموزشی و پرورشی را متناسب با نیازهای محلی طراحی کنند.
در حوزه فنیوحرفهای و کاردانش نیز تلاش شده است از ظرفیت افراد فعال در بازار کار و متخصصان هر حوزه برای تدوین و بهروزرسانی محتوای آموزشی استفاده شود.
در مجموع، سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ با مجموعهای از تغییرات در محتوای کتابهای درسی، برنامه آموزشی ابتدایی و رشتههای مهارتی آغاز میشود؛ تغییراتی که از اضافه شدن «زنگ میناب» به کتاب پنجم ابتدایی و بازنگری آمادگی دفاعی پایه نهم تا اجرای برنامه جدید در ۲۰۰ مدرسه و بهروزرسانی ۸۰ رشته فنیوحرفهای و کاردانش را دربرمیگیرد.
