بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی با تأکید بر کاهش ارزش واقعی مطالبات خود به دلیل تأخیر در پرداخت معوقات، خواستار پرداخت اصل طلب به همراه خسارت تأخیر شدهاند. فعالان کارگری این روند را ناعادلانه دانسته و به دریافت جریمه دیرکرد توسط سازمان از کارفرمایان اشاره کردهاند. زمان دقیق پرداخت معوقات اردیبهشت هنوز اعلام نشده است.
پس از اتمام پرداخت معوقات فروردین ماه بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی در روز سهشنبه ۱۷ شهریور، مطالبه اصلی این قشر تعیین تکلیف معوقات اردیبهشت و جبران خسارت ناشی از تأخیر در پرداخت است. پرویز احمدی پنجکی، عضو هیئت مدیره کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، با انتقاد از رویه موجود گفته است: «اگر سازمان تأمین اجتماعی برای تأخیر کارفرمایان در پرداخت حق بیمه جریمه دریافت میکند، شایسته است برای تأخیر در پرداخت مطالبات بازنشستگان نیز خسارت دیرکرد منظور شود. چون ارزش این مطالبات با گذشت زمان و افزایش تورم کاهش مییابد و این زیان باید جبران گردد.»
بازنشستگان با راهاندازی دو پویش مردمی در سامانه فارس من، خواستار اجرای به موقع قانون، پرداخت فوری معوقات و جبران کاهش قدرت خرید شدهاند. اما تاکنون زمان دقیقی برای پرداخت معوقات اردیبهشت اعلام نشده است و سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده این موضوع متعاقباً اطلاعرسانی خواهد شد.
بازنشستگان و مستمریبگیران تأمین اجتماعی سالها حق بیمه خود را با هدف برخورداری از حقوق قانونی و تأمین معاش دوران بازنشستگی پرداخت کردهاند اما اکنون برای دریافت بخشی از حقوق خود باید ماهها منتظر بمانند، بدون برنامهریزی روشن، زمانبندی مشخص و پاسخگویی شفاف از سوی سازمان.
معوقات ناشی از افزایش سالیانه مستمری و اجرای مرحله سوم متناسبسازی مربوط به فروردین و اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ همچنان محل مطالبه بازنشستگان است. خود سازمان تأمین اجتماعی نیز در اطلاعیههای رسمی اعلام کرده است که زمان پرداخت این معوقات متعاقباً اطلاعرسانی خواهد شد و پرداخت به تأمین منابع مالی موکول شده است.
پرداخت معوقه فروردین ماه پس از شش ماه تأخیر و کاهش ارزش پول انجام شد، اما در شرایطی که ماهها از ابتدای سال گذشته میگذرد و قدرت خرید بازنشستگان روز به روز کاهش مییابد، درباره معوقه اردیبهشت ماه هنوز برنامه مشخص، زمان دقیق و تعهد روشنی اعلام نشده است.
مطالبه بازنشستگان و رعایت قانون
بازنشستگان سوال جدی دارند که چگونه سازمان تأمین اجتماعی از بیمهشده در زمان اشتغال در صورت تأخیر در پرداخت حق بیمه خسارت و جریمه میگیرد، اما برای تأخیر در پرداخت مطالبات قانونی بازنشستگان، سازوکار مشخصی برای جبران کاهش ارزش پول و خسارت ناشی از تأخیر ندارد.
طبق ماده ۹۸ قانون تأمین اجتماعی، کارفرمایانی که حق بیمه را در موعد مقرر پرداخت نکردهاند، باید به علاوه اصل حق بیمه، خسارت تأخیر نیز بپردازند. این نشان میدهد که قانون تأخیر در انجام تعهدات مالی را بیاهمیت نمیداند.
همچنین ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی سازمان را موظف کرده میزان مستمریها را بر اساس افزایش هزینههای زندگی تعدیل کند.
بنابراین انتظار منطقی و قانونی بازنشستگان این است که در صورت تأخیر در اجرای افزایش سالیانه و متناسبسازی که باعث ماندن مابهالتفاوت حقوق در اختیار سازمان میشود، خسارت کاهش ارزش واقعی این مطالبات بر اثر تورم نیز مورد توجه قرار گیرد.
از منظر بازنشستگان، تأخیر چند ماهه در پرداخت معوقات شاید برای یک فرد شاغل صرفاً یک تأخیر مالی باشد، اما برای بازنشستهای که تنها منبع درآمد او مستمری ماهانه است، به معنای کاهش بخش قابل توجهی از قدرت خرید، افت کیفیت زندگی و ناتوانی در تأمین نیازهای ضروری است.
درخواستهای بازنشستگان از سازمان تأمین اجتماعی
- اعلام فوری و رسمی تاریخ دقیق پرداخت معوقات اردیبهشت ماه ۱۴۰۵.
- ارائه برنامه مشخص و زمانبندی شده برای تأمین منابع مالی و پرداخت معوقات، به جای اعلام کلی «پس از تأمین منابع مالی».
- در اعمال محاسبه معوقات، لحاظ کاهش ارزش پول ناشی از تأخیر چند ماهه و اعلام راهکار قانونی جبران آن.
- شفافسازی علت تأخیر در پرداخت معوقات اردیبهشت و زمان تسویه کامل بدهیها به بازنشستگان.
- روشن شدن اینکه چرا در دوران اشتغال بیمهشده برای تاخیر در پرداخت حق بیمه جریمه و خسارت داشته، اما بازنشستگان در زمان دریافت مستمری، چنین ضمانت اجرایی ندارند.
- تعیین یک مسئول مشخص در سازمان جهت پاسخگویی رسمی به سوالات و مطالبات بازنشستگان به جای ارجاع بیپایان بین واحدها.
بازنشستگان تأمین اجتماعی درخواست صدقه یا کمک بلاعوض ندارند، بلکه حق قانونی خود را که سالها بابت آن حق بیمه پرداخت کردهاند، مطالبه میکنند. ادامه روند کنونی در پرداخت مطالبات، بهخصوص در شرایط تورمی، موجب کاهش مداوم قدرت خرید آنان و سوق دادن بخش قابل توجهی از جامعه بازنشستگان به فقر و محرومیت خواهد شد.
بنابراین انتظار است مدیرعامل و مدیران ارشد سازمان تأمین اجتماعی، به جای سکوت یا پاسخهای کلی، به صورت رسمی و شفاف اعلام کنند که معوقات اردیبهشت ماه چه زمانی و با چه مبلغی پرداخت خواهد شد. بازنشسته حق دارد بداند پولی که متعلق به اوست، چه زمانی به وی پرداخت خواهد شد.
