فضل‌الله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، از برگزاری نشست اعضای این کمیسیون با احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی خبر داد. این جلسه شامگاه یکشنبه ۱۰ آبان‌ماه با محوریت بررسی وضعیت معیشتی و درمان بازنشستگان و همچنین برنامه‌های دولت برای اجرای طرح کالابرگ برگزار شد.
به گفته رنجبر، در بخش مربوط به کالابرگ، دو موضوع افزایش اعتبار و احتمال حذف برخی خانوارها از فهرست دریافت‌کنندگان مورد بررسی قرار گرفت. نمایندگان مجلس در این نشست دیدگاه‌ها و نگرانی‌های خود را درباره نحوه اجرای طرح و ضرورت حمایت از خانوارهای کم‌درآمد مطرح کردند.
سه معیار جدید برای حذف یا حفظ کالابرگ چیست؟
یکی از محورهای مهم مطرح‌شده در این نشست، بررسی روش‌های جدید برای شناسایی خانوارهای مشمول و بازنگری در فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ بود.
بر اساس توضیحات سخنگوی کمیسیون اجتماعی، دولت در حال بررسی مکانیزم‌هایی است که در آن‌ها سه شاخص اصلی مورد توجه قرار می‌گیرد:
۱. درآمد خانوار: میزان درآمد و توان اقتصادی اعضای خانواده برای ارزیابی وضعیت معیشتی بررسی می‌شود.
۲. هزینه ماهانه هر نفر: هزینه‌های ماهانه خانوار و میزان مخارج هر عضو از دیگر شاخص‌های مطرح‌شده برای تشخیص وضعیت اقتصادی است.
۳. وضعیت خودرو: ارزش خودروهای در اختیار خانوار نیز در فرایند ارزیابی مورد توجه قرار می‌گیرد و خودروهای با ارزش بیش از ۶ میلیارد تومان از جمله موارد مطرح‌شده در این بررسی هستند.
این معیارها در حال بررسی هستند و هنوز جزئیات نهایی شیوه اجرای آن‌ها و نحوه اثرگذاری هر شاخص بر ادامه دریافت کالابرگ اعلام نشده است.
مخالفت کمیسیون اجتماعی مجلس با حذف کالابرگ
با وجود بررسی روش‌های جدید شناسایی خانوارها در دولت، کمیسیون اجتماعی مجلس مخالفت خود را با حذف افراد از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ اعلام کرده است.
رنجبر تأکید کرده است که اعضای کمیسیون با حذف خانوارها از این طرح موافق نیستند و قرار است نظر مخالف خود را در قالب نامه‌ای رسمی، به‌عنوان موضع کمیسیون تخصصی، به سران قوا اعلام کنند.
این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده که دولت به دنبال بازنگری در نحوه شناسایی مشمولان و هدفمندتر کردن حمایت‌های معیشتی است. اختلاف‌نظر درباره حذف برخی دریافت‌کنندگان، اکنون به یکی از موضوعات اصلی پیگیری مجلس در حوزه حمایت‌های اقتصادی تبدیل شده است.
افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ برای ۴۴ میلیون نفر
بخش دیگری از نشست کمیسیون اجتماعی به افزایش اعتبار کالابرگ اختصاص داشت. طبق توضیحات سخنگوی این کمیسیون، وزیر رفاه اعلام کرده است که برای حداکثر ۴۴ میلیون نفر، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ در نظر گرفته شده است.
بر اساس آمار ارائه‌شده در این جلسه، تاکنون ۳۵ میلیون نفر فرم خوداظهاری را تکمیل کرده‌اند و پرداخت اعتبار افزایش‌یافته برای این افراد از ۱۵ آبان‌ماه آغاز می‌شود. افرادی که پس از این تاریخ نیز فرم خوداظهاری را تکمیل کنند، در صورت قرار گرفتن در چارچوب ظرفیت تعیین‌شده، می‌توانند از افزایش ۵۰ درصدی مبلغ کالابرگ بهره‌مند شوند.
گروه‌های هدف این افزایش اعتبار شامل بیماران صعب‌العلاج، حدود ۱۸ میلیون نفر از افراد تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، زنان سرپرست خانوار و اقشار کم‌درآمد جامعه هستند. افرادی که فرم خوداظهاری را تکمیل کرده‌اند نیز تا سقف ۴۴ میلیون نفر در این برنامه قرار می‌گیرند.
آیا کالابرگ دهک‌های هشتم، نهم و دهم حذف می‌شود؟
بحث حذف کالابرگ خانوارهای برخوردار و دهک‌های بالای درآمدی در روزهای اخیر مطرح شده است، اما باید میان بررسی این پیشنهاد و تصمیم قطعی دولت تفاوت قائل شد.
در نشست کمیسیون اجتماعی، موضوع حذف افراد کمتر نیازمند بررسی شد و معیارهایی مانند درآمد، هزینه ماهانه و ارزش خودرو به‌عنوان شاخص‌های احتمالی مورد اشاره قرار گرفتند. با این حال، سخنگوی کمیسیون تأکید کرده است که نظر این کمیسیون با حذف افراد از فهرست کالابرگ مخالف است.
بنابراین، تا زمان اعلام تصمیم نهایی دولت و انتشار ضوابط اجرایی، نمی‌توان حذف قطعی کالابرگ تمام خانوارهای دهک‌های هشتم، نهم و دهم را تأیید کرد. همچنین مشخص نیست معیارهای جدید دقیقاً با چه وزن و سازوکاری برای هر خانوار اعمال خواهند شد.
تأخیر در پرداخت مطالبات فروشگاه‌های کالابرگی
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در نشست کمیسیون اجتماعی، تأخیر در پرداخت مطالبات فروشگاه‌های طرف قرارداد طرح کالابرگ بود.
رنجبر اعلام کرده است که میانگین زمان پرداخت مطالبات فروشگاه‌های کوچک به حدود ۲۰ تا ۲۲ روز رسیده و این موضوع نگرانی نمایندگان را به دنبال داشته است.
به گفته وی، وزیر رفاه اعلام کرده که مسئله تأخیر در پرداخت مطالبات فروشگاه‌ها در جلسه‌ای با حضور رئیس‌جمهور، رئیس سازمان برنامه و بودجه و وزیر امور اقتصادی و دارایی بررسی شده و راهکارهای رفع این مشکل در دست پیگیری است.
آخرین وضعیت تصمیم دولت درباره کالابرگ
مجموع مباحث مطرح‌شده در نشست کمیسیون اجتماعی نشان می‌دهد که دولت هم‌زمان دو موضوع را دنبال می‌کند: افزایش اعتبار کالابرگ برای گروه‌های هدف و بازنگری در روش شناسایی خانوارهای مشمول.
از یک سو، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار برای حداکثر ۴۴ میلیون نفر مطرح شده و از سوی دیگر، شاخص‌هایی مانند درآمد، هزینه ماهانه و وضعیت خودرو برای تعیین وضعیت دریافت‌کنندگان در حال بررسی است.
با این حال، مخالفت کمیسیون اجتماعی با حذف افراد و پیگیری رسمی این موضوع از سران قوا، نشان می‌دهد که درباره نحوه اجرای تغییرات هنوز اختلاف‌نظر وجود دارد. در نتیجه، تا زمان اعلام مصوبه و دستورالعمل نهایی، دریافت‌کنندگان کالابرگ باید اخبار رسمی مربوط به تغییر فهرست مشمولان را دنبال کنند و خبر حذف قطعی گروهی از خانوارها را قطعی تلقی نکنند.
