محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، تصویب‌نامه هیئت وزیران درباره شیوه‌نامه شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها را به مجموعه‌ای از وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای دولتی ابلاغ کرد.
بر اساس این شیوه‌نامه، خانوارهای کشور با توجه به مجموع درآمد و مشخصه‌های اجتماعی در سه گروه با وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین دسته‌بندی می‌شوند. معیارهای تعیین هر گروه را کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت رفاه، سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد، وزارت ارتباطات و بانک مرکزی تهیه می‌کند و پس از آن به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.
خانوارهای مستمری‌بگیر سازمان بهزیستی و کمیته امداد نیز پس از راستی‌آزمایی، در گروه دارای وسع اقتصادی پایین قرار خواهند گرفت.
چه خانوارهایی در گروه پردرآمد قرار می‌گیرند؟
طبق شیوه‌نامه ابلاغ‌شده، خانوارهایی که یکی از شرایط زیر را داشته باشند، در گروه با وسع اقتصادی بالا قرار می‌گیرند:
-
املاک مسکونی: زمین با کاربری مسکونی با مجموع ارزش روز بیش از ۵۰ میلیارد تومان.
-
املاک غیرمسکونی: زمین با کاربری غیرمسکونی با مجموع ارزش بیش از ۷۵ میلیارد تومان.
-
واحدهای مسکونی: مجموع ارزش واحدهای مسکونی بیش از ۷۵ میلیارد تومان.
-
خودرو: خودروهای سواری و وانت با ارزش بیش از ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان.
-
مصرف انرژی: خانوارهایی که ارزش مصرف انرژی آنها در میان ۵ درصد خانوارهای دارای بیشترین مصرف قرار بگیرد.
-
دارایی بورسی: خانوارهایی که ارزش سبد سرمایه‌گذاری آنها در بازار سرمایه، بر اساس تشخیص سازمان بورس و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، در میان ۵ درصد دارای بیشترین دارایی باشد.
-
تسهیلات بانکی: خانوارهای قرارگرفته در میان ۲.۵ درصد دارای بیشترین ارزش تسهیلات بانکی، بر اساس اعلام بانک مرکزی.
-
کارت بازرگانی: دارندگان کارت بازرگانی.
-
اقامت خارج از کشور: افرادی که بیش از یک سال در خارج از کشور حضور داشته‌اند، بر اساس اعلام فراجا.
مستأجر بودن خانوارها چگونه تشخیص داده می‌شود؟
بر اساس این مصوبه، سامانه‌های کاتب، خودنویس و سامانه ملی املاک و اسکان، مبنای تشخیص وضعیت مستأجربودن خانوارها خواهند بود.
خانوارهایی که در واحد مسکونی متعلق به شخص دیگری زندگی می‌کنند، اما اجاره‌ای پرداخت نمی‌کنند، مستأجر محسوب نخواهند شد. همچنین افرادی که مالک ملک هستند، اما در خانه دیگری به‌صورت اجاره‌ای سکونت دارند، در گروه مالکان قرار می‌گیرند.
اطلاعات مالیاتی و استثناهای مصوبه
مطابق شیوه‌نامه، سازمان امور مالیاتی موظف است اطلاعات مالیاتی افراد را در اختیار کارپوشه اقتصادی ایرانیان متعلق به وزارت رفاه قرار دهد.
همچنین کارکنان نیروهای مسلح، سازمان انرژی اتمی، وزارت اطلاعات و وزارت امور خارجه از شمول این مصوبه مستثنا شده‌اند.
کالابرگ خانوارها بر چه اساسی تعیین می‌شود؟
بر اساس مصوبه جدید، میزان اعتبار کالابرگ هر گروه از خانوارها بر مبنای وسع اقتصادی آنها تعیین خواهد شد. پیشنهاد میزان اعتبار را کارگروه تعیین معیارهای وسع اقتصادی ارائه می‌کند و مبلغ نهایی پس از تصویب هیئت وزیران مشخص می‌شود.
بنابراین، شیوه‌نامه جدید چارچوبی برای دسته‌بندی اقتصادی خانوارها و تعیین میزان کالابرگ آنها ایجاد می‌کند؛ اما جزئیات مبلغ اعتبار هر گروه به تصمیم نهایی هیئت وزیران بستگی دارد. این مصوبه به‌خودی‌خود به معنای حذف قطعی دهک‌بندی یا اعلام مبلغ جدید کالابرگ نیست.
